प्रधानमन्त्रीलाई रक्षा बमको प्रश्न- राष्ट्रलाई सम्बोधन कहिले ?

काठमाडौं– जेन-जी अभियन्ता रक्षा बमले प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहलाई संसद्‌मा सम्बोधन गर्न आग्रह गर्दै सार्वजनिक रूपमा प्रश्न उठाएकी छन्।

सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनले प्रधानमन्त्रीले संसद्को पहिलो अधिवेशनदेखि हालसम्म आफ्नो धारणा सार्वजनिक रूपमा राख्न नसकेको उल्लेख गर्दै असन्तुष्टि जनाएकी हुन्। चुनावपछिको अवस्थामा जनतालाई धन्यवाद दिनु र परिवर्तनबारे सम्बोधन गर्नु प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी भएको उनको भनाइ छ।

बमले ‘कुरा कम, काम बढी’ भन्ने सोच व्यक्तिगत हुन सक्ने भए पनि संसद्‌मार्फत राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्नु नेतृत्वको कर्तव्य भएको बताएकी छन्। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा नेताको व्यक्तिगत शैलीभन्दा लोकतान्त्रिक मूल्य र अभ्यास महत्वपूर्ण हुने उनले उल्लेख गरेकी छन्।

उनले लेखेकी छन्

सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू,

संसद्को पहिलो अधिवेशनदेखि आजसम्म हामीले देशका प्रधानमन्त्रीको आवाज सुन्न पाएका छैनौँ। चुनाव जितिसकेपछि जनतालाई धन्यवाद दिन पनि तपाईंले बोल्नुपर्थ्यो। यो परिवर्तनलाई स्वीकार्दै जनतालाई सम्बोधन गर्नु तपाईंको जिम्मेवारी थियो। तर तपाईंले संसद्‌मा नबोली अधिवेशन सक्नु भयो।

हामी तपाईंको आवाज सुन्न चाहन्छौं। ‘कुरा कम, काम बढी’भन्ने धारणा तपाईंको व्यक्तिगत विश्वास होला तर संसद मार्फत राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्नु पनि तपाईँको कर्तव्य हो। लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थामा नेताको निजी स्वभाव वा शैलीभन्दा पनि लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यता र अभ्यासले राज्य शासन व्यवस्थालाई र जनतालाई सम्बोधन गरिनु पर्दछ। जनतालाई आफ्ना समस्याहरूको प्राविधिक समाधान मात्रै होइन, नेतृत्वको मनोवैज्ञानिक साथ पनि चाहिने गर्दछ।

यदि तपाईंले आफ्नै निजी शैलीमा शासन चलाउने सोच्नु भएको छ भने, पहिलो खुड्किलाबाटै फर्किनुस् र पछिल्लो आमनिर्वाचनले दिएको यो उत्कृष्ट लोकतान्त्रिक अवसरलाई संकुचित सोच र सीमित शैलीमा प्रयोग गरेर उपलब्धि हासिल गर्न सकिन्छ भन्ने कुरालाई सच्याउनुस्।

तपाईं सक्षम हुन सक्नुहुन्छ, सबल हुन सक्नुहुन्छ। तर यससँगै बिर्सनै नहुने कुरा, तपाईं एक व्यक्तिका हिसाबले सीमित पनि हुनुहुन्छ। पुरानाहरू जस्तै आफूलाई असीमित ठान्ने भूल नदोहोर्‍याउनु होला।

अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवस मनाइयो

महेन्द्रनगर– अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवसका अवसरमा महेन्द्रनगरस्थित सशस्त्र प्रहरी बल वैद्यनाथ बाहिनीले आज बिहान योगाभ्यास गराइएको छ ।

जीवन विज्ञान प्रतिष्ठानका योग प्रशिक्षकद्वय केदारमान कार्की र विश्वनाथ भट्टराईले योगाभ्यास गराएका थिए ।

योगाभ्यासमा दुई सय जना सहभागी थिए । त्यस अवसरमा निमित्त बाहिनीपति दिग्विजय सुवेदीले स्वास्थ्यका लागि ध्यान र योग उपयोगी र आवश्यक हुने भएकाले आरोग्यका निम्ति सबैले योगाभ्यास गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

मन्त्री नपाएपछि गण्डकीका सांसद कुँवरले दिए राजीनामा

काठमाडौं । गण्डकी प्रदेशका सांसद द्रोर्णकुमार कुँवरले पदबाट राजीनामा दिएका छन् । नेपाली कांग्रेसका प्रदेशसभा सदस्य रहेका कुँवरले बुधबार (वैशाख २) राजीनामा दिएका हुन् ।

कुँवरले गण्डकी प्रदेशसभाका सभामुखलाई सम्बोधन गर्दै बुधबार राजीनामा बुझाएका छन् । उनले आफ्नो राजीनामा वैशाख २ गतेदेखि लागु हुने गरी दिएको उल्लेख गरेका छन् ।

“गण्डकी प्रदेशसभाको प्रदेशसभाको निर्वाचन २०७९ साल मंसिर ४ गते सम्पन्न र्विाचनबाट बागलुङ जिल्ला क्षेत्र नम्बर २ (२) प्रदेशबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित सदस्य द्रोर्णकुमार कुँवरले मिति २०८३/०१/०२ गतेका दिनदेखि लागु हुनेगरी प्रदेशसभा सदस्य पदबाट राजीनामा दिएको छु,” उनले पत्रमा लेखेका छन् ।

उनी मन्त्री पदका लागि आकांक्षी देखिएका थिए । तर, मन्त्री बन्न नपाएपछि सांसदबाटै राजीनामा दिएका हुन् ।  कुँवर बागलुङ क्षेत्र नम्बर २ (२) बाट प्रत्यक्ष निर्वाचित भएका थिए ।

गण्डकीका मुख्यमन्त्री सुरेन्द्रराज पाण्डेले आजै आफ्नो मन्त्रिमण्डल फेरबदल गरेका छन् । उनको मन्त्रिमण्डलमा नेपाली कांग्रेस र एमालेका गरी आठ मन्त्री थपिएका छन् ।

ata-1776237907.jpg

मन्त्रिपरिषद्को बैठक आज बस्दै

काठमाडौं । मन्त्रिपरिषद्को बैठक आज बस्दै छ । दिउँसो ४:३० बजे बैठक बोलाइएको हो ।

बैठक प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय सिंहदरबारमा बस्ने जनाइएको छ ।

कन्द्रा नदी नियन्त्रणमा प्रभावकारी बन्दै जैविक तटबन्ध

 कैलाली ।  कैलालीको भजनी नगरपालिका वडा नं. ४ झलझलिया स्थित कन्द्रा नदी नियन्त्रणमा जैविक तटबन्ध प्रभावकारी बनेको छ । बर्सेनि नदीको कटान र डुवालने स्थानीय विस्थापित हुँदै आएको सो क्षेत्रमा गतवर्ष स्थानीयको श्रमदानले निर्माण गरिएको जैविक तटबन्ध प्रभावकारी भएपछि यसवर्ष त्यसलाई स्थानीय सरकार तथा गैरसरकारी सङ्घसंस्थाको समन्वयमा निरन्तरता दिइएको छ । नगरपालिका, सहकर्मी समाज र स्थानीयको जनश्रमदान मार्फत गरेको जैविक तटबन्धको काम भैरहेको छ ।

प्रत्येक घरबाट एक सय रुपैयाँ सङ्कलन गर्दै त्यसै रकमको केही कट्टा खरिद गरेर जनश्रमदानबाट गत वर्ष तटबन्ध सुरु गरिएको थियो । त्यसबेलाको तटबन्धले बस्ती पस्ने खतरा रहेको कन्द्रा वस्ती पस्न रोकिएको स्थानीय अमरराज न्यौपाने बताउछन् । “गत वर्ष प्रभावकारी भएपछि यस वर्ष नगरपालिकालगायत अन्य सहयोगीको समन्वयमा काम भइरहेको छ ।” उहाँ भन्छन्, “आशा गराँै अब हामीले विस्थापित हुनुपर्ने छैन ।” उनका अनुसार हालसम्म झन्डै  किलोमिटर जैविक तटबन्ध भइसकेको छ ।

बर्सेनि  कन्द्रा नदीले खेतीयोग्य जमिन कटान गर्नुका साथै बस्ती डुबानमा पर्ने समस्या झेल्दै आएका छन् । नदीबाट बर्सेनि चार सय ३५ घरधुरी प्रभावित हुने गरेका छन् । झलझलियामा बर्सेनि कन्द्राको कटानले बर्सेनि सयौँ बिघा खेतीयोग्य जमिन बगर बन्दै गएको छ । कैयौँ परिवार खेतीयोग्य जमिन बगर बनेपछि सुकुम्बासी बनेका छन् ।  त्यसैलाई मध्यनजर गर्दै गएको भदौमा स्थानीय नागरिकहरूको जनश्रमदानम सयौँ मिटर जैविक तटबन्ध गरिएको स्थानीय लक्ष्मीप्रसाद जैशीले जानकारी दिएका छन्।

“सरकारलाई तटबन्ध निर्माणका लागि हारगुहार गर्दागर्दै हामी थाकिसकेका छौँ । हाम्रो भनेको सबैले सुन्ने गरे पनि कार्यान्वयन कतैबाट नहुँदा नागरिकहरूलाई सुरक्षित राख्न जैविक तटबन्ध गरिएको थियो”, उनी भन्छन्, “त्यो प्रभावकारी पनि देखिएको छ, नदीले गर्ने कटान रोकिएको छ ।” यस वर्ष  नगरपालिका र सहमति नेपालको साझेदारीमा एक सय ७५ मिटर थप तटबन्ध निर्माणको काम सम्पन्न भइसकेको  छ । हालसम्म त्यहाँ पाँच सय मिटरभन्दा बढी क्षेत्रमा जैविक तटबन्ध निर्माण भएको नगरपालिकाका प्रमुख केवल चौधरीले बताए ।

नगरपालिकाले सात सय ५० मिटर जैविक तटबन्धको काम गर्नेगरी सर्भे गरेको छ । नेपाल राष्ट्रिय समाज कल्याण सङ्घ, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, स्थानीयको जनश्रमदानबाट उक्त तटबन्धको काम हुन लागेको नगरपालिकाकी वन वातावरण तथा विपद् व्यवस्थापन शाखा प्रमुख विष्णु न्यौपानेले जानकारी दिएका छन् । “नगरपालिकासहितका सङ्घसंस्थाहरूको झन्डै रु २५ लाख लागतमा जैविक तटबन्धको काम हुन लागेको छ”, उनले भने, “यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा धेरै जैविक तटबन्ध निर्माण हुन लागेको हो ।” उनका अनुसार यसभन्दा पहिले झन्डै ६५ लाखभन्दा बढीको लगानीमा जैविक तटबन्ध भइसकेको छ ।

जैविक तटबन्ध भएपछि नदीको कटान रोकिँदा त्यहाँ व्यावसायिक बगरखेतीलाई प्राथमिकता दिइएको छ । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी कैलाली शाखाले बाढीका कारण प्रभावित भएका परिवारलाई आयआर्जनमा जोड्नका लागि प्रयोगविहीन बगरमा सामुदायिक कृषि वन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको नेपाल रेडक्रस सोसाइटी कैलाली जिल्लाका निवर्तमान सभापति बासुदेव बिनाडीले जानकारी दिएका छन । “कृषि वन कार्यक्रममा फलफूललाई प्राथमिकता दिइएको छ”, उनले भने, “यसले एकातिर किसान उत्पादनमा पनि जोडिने र आउने दिनमा नदी कटान रोकिने विश्वास गरिएको छ ।”

बाढी प्रभावितलाई लक्षित गर्दै जीविकोपार्जनसहितको कार्यक्रम सञ्चालन भएपछि त्यस क्षेत्रका नागरिक खुसी भएका छन् । यस वर्ष थोरै भए पनि तटबन्धका कारण बाढीको जोखिमबाट छुटकारा पाएका स्थानीय बाँकी रहेको क्षेत्रमा पनि तटबन्ध हुने भएपछि अबका दिन यसभन्दा पहिलेका जस्ता नहुने झलझलियाका फागुराम डगौराले बताए । वर्षात्को समय भजनीलाई बाढी र डुबानले बर्सेनि आक्रान्त बनाउँदै आएको छ । कन्द्रा नदी त्यस क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी दुःख बनेर बसेको छ । -रासस

सुनचाँदीको भाउ बढ्यो

काठमाडौँ- नयाँ बर्षको दोस्रो काराेबार दिन आज (बुधबार) नेपाली बजारमा सुनको मूल्य तोलामा ६ हजार रुपैयाँले बढेको छ भने चाँदी ३२० रुपैयाँले बढेको हो ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासङ्घका अनुसार आज छापावाल सुन प्रतितोला ३ लाख २ हजार ७०० रुपैयाँ कायम भएको छ ।

त्यस्तै, आज चाँदीको भाउ बढेर तोलामा ५ हजार २२० रुपैयाँ कायम भएको छ ।

गत सोमबार एक तोला सुन २ लाख ९६ हजार ७०० र त्यति नै परिमाणको चाँदी ४ हजार ९०० मा कारोबार भएको थियो ।

शिक्षामन्त्री पोखरेल र बेलायतका राजदूतबीच भेटवार्ता

काठमाडौं । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री सस्मित पोखलेलसँग नेपालका लागि संयुक्त अधिराज्यका राजदूत रब फेनले शिष्टाचार भेटवार्ता गरेका छन् ।

मन्त्री पोखरेलको कार्यकक्षमा आज भएको भेटमा उनीहरूबीच नेपाल–बेलायत सम्बन्धका साथै आपसी सहयोग र सहकार्यका विविध विषयमा छलफल भएको थियो ।

नेपालको शैक्षिक उन्ननयनका निम्ति बेलायत सरकारबाट प्राप्त सहयोगका लागि हार्दिक आभार व्यक्त गर्दै मन्त्री पोखरेलले सातवटै प्रदेशमा सञ्चालन हुन लागेको ‘अटिजम’ स्कुललाई सघाउन आग्रह गरेका थिए ।

मन्त्री पोखरेलको निजी सचिवालयका अनुसार उक्त विद्यालयलाई स्रोत र जनशक्ति विकासमा सहयोग गर्न उनले राजदूतसमक्ष अनुरोध गरेका थिए।

कैलालीमा हाइस र मोटरसाइकल ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु

धनगढी: कैलालीमा हाईस र मोटरसाइकल ठोक्किदा दुई जनाको मृत्यु‍ भएको छ।

पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तरगत लम्कीचुहा नगरपालिका–७ गुलारामा मंगलबार साँझ सुदूरपश्चिम प्रदेश ०१००१ ज १४२१ नम्बर हाईस र सुदूरपश्चिम प्रदेश ०१०१३ प ५१३९ नम्बरको मोटरसाइकल आपसमा ठोक्किएको प्रहरीले जनाएको छ। दुर्घटनामा मोटरसाइकलमा सवार लम्कीचुहा नगरपालिका–८ बस्ने ३३ वर्षीय गगन राना मगर र २४ वर्षीय पुष्प सुनारको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) योगेन्द्र तिमिल्सिनाले जानकारी दिए।

उनकाअनुसार गम्भीर अवस्थाका दुवै जनालाई उपचारको लागि टीकापुर अस्पताल लगिएकोमा उपचारको क्रममा दुबै जनाको मृत्यु भएको हो। हाईस प्रहरीको नियन्त्रणमा रहेको छ भने चालकको खोजतलास भईरहेको प्रहरीले जनाएको छ। हाईस धनिलाई नियन्त्रणमा लिई यस सम्बन्धमा प्रहरीले आवश्यक अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ।

चिसापानीमा जाल्पादेवी केबलकारको पोल ठड्याउने काम सुरु

कैलालीः आइएमई ग्रुपको लगानीमा सुदूरपश्चिमको कैलाली, चिसापानीमा निर्माणाधीन जाल्पादेवीमा केबलकार जडानको लागि पोल ठड्याउने काम मंगलबार औपचारिक रूपमा प्रारम्भ गरिएको छ।

आइएमई ग्रुपका अध्यक्ष चन्द्र ढकालले केबलकार जडान परियोजना मात्र नभई यसले क्षेत्रीय पर्यटन प्रवद्र्धन, रोजगारी सिर्जना र स्थानीय अर्थतन्त्रमा नयाँ ऊर्जा थप्ने प्रतिबद्धताको निरन्तरता भएको बताए। नयाँ वर्षको पहिलो दिनमै सुरु भएको यो कामले आफूहरूलाई नयाँ आशा, नयाँ यात्रा र नयाँ उपलब्धिको अझ दृढ विश्वास दिएको समेत अध्यक्ष ढकालले बताए। उनका अनुसार अबको दुई महिनाभित्र परियोजना सम्पन्न गर्ने लक्ष्यसहित अघि बढिएको छ। सबैको साथ, सहयोग र शुभेच्छाको अपेक्षा समेत गरिएको छ।

दुवै पक्ष अडानमै, कांग्रेस एकता टाढिँदै

काठमाडौँ — पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले समानान्तर गतिविधि नरोकेपछि कांग्रेसको एकता प्रयास झन् टाढिएको छ । देउवा समूहका नेता पूर्णबहादुर खड्काले पार्टीको ‘लेटरहेड’ प्रयोग गरेर कार्यवाहक सभापतिकै हैसियतमा गतिविधिलाई निरन्तरता दिन थालेपछि संस्थापन पक्ष आक्रोशित बनेको छ ।

खड्काको गतिविधिलाई कारबाहीको विषय बनाउन तारामान गुरुङ नेतृत्वको केन्द्रीय अनुशासन समितिको बैठक बुधबार बोलाइएको छ । नेता शेखर कोइराला र देउवा समूहभित्रै पनि खड्काको समानान्तर गतिविधिको आलोचना हुन थालेको छ ।

२४ र २५ चैतको भेलापछि खड्काले बोलाएका समानान्तर गतिविधिबाट अलग भएका नेता कोइराला यसबीचमा पार्टी एकताका लागि जुटेका थिए । कोइरालाले देउवा पक्षका नेताहरू नेता मीनेन्द्र रिजाल र संस्थापन पक्षका पूर्वसहमहामन्त्रीद्वय बद्री पाण्डे र जीवन परियारमार्फत संवाद अघि बढाइरहेका थिए । दुवै पक्षसँग एकताको प्रयास भइरहेका बेला खड्काले कार्यवाहक सभापतिकै हैसियतमा ‘पार्टीको लेटरहेड’ प्रयोग गरेर विज्ञप्ति निकालेपछि संस्थापन पक्ष खड्कामाथि कारबाही गर्ने तहमा उत्रिएको छ भने र कोइराला पक्ष पनि त्यसबाट असन्तुष्ट छ ।

पार्टी सभापति गगन थापाको उपस्थितिमा मंगलबार बिहान बसेको पार्टी पदाधिकारीको अनौपचारिक बैठकले यसअघि गल्ती नदोहोर्‍याउन चेतावनी दिइसकेपछि पनि पुनरावृत्ति भएको भन्दै पहिलो चरणमा स्पष्टीकरण सोध्नुपर्ने निष्कर्ष निकालेको छ । गत २४ चैतमा अनुशासन समिति बैठकले खड्कालाई लक्षित गर्दै आइन्दा गल्ती नदोहोर्‍याउन चेतावनी दिएको थियो । ‘कस्तो कारबाही गर्ने, के गर्ने भन्नेबारे अनुशासन समिति स्यायत्त छ, समितिले पक्कै पनि यस विषयमा छलफल गरेर एउटा निर्णय ल्याउनेछ’ महामन्त्री गुरुराज घिमिरेले भने ।

देशभर आजदेखि आर्थिक गणना सुरु हुँदै

काठमाडौं । आजदेखि देशभर दोस्रो आर्थिक गणना हुँदैछ । त्यसका लागि देशभर नै गणक तथा आवश्यक सुपरीवेक्षक सम्बन्धित क्षेत्रमा पुगिसकेका राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले जनाएको छ ।

कार्यतालिकाअनुसार स्थलगत तथ्याङ्क सङ्कलनको काम आगामी असारको पहिलो साताभित्र सम्पन्न हुनेछ । गणनाका लागि करिब पाँच हजार जनशक्ति परिचालन गरिएका छन् ।

अर्थ मन्त्रालयले मुलुकको समग्र औद्योगिक एवं आर्थिक क्षेत्रसँग जोडिएको तथ्याङ्क सङ्कलन गरिने भएकाले यस कार्यमा योगदानका लागि सबैलाई आग्रह गरेको छ ।

गणनामा उद्योग, व्यवसाय, सेवा क्षेत्र, सहकारी तथा निजी क्षेत्र, सार्वजनिक संस्थाको सङ्ख्या, प्रकार, लगानी, रोजगारी, उत्पादन र सेवा प्रवाहलगायत आर्थिक क्षेत्रका १८ वटा क्षेत्रको आधारभूत विवरण सङ्कलन गरिने छ ।

त्यसक्रममा देशभर दर्ता भए÷नभएका ठूला साना व्यापार प्रतिष्ठान, रोजगारीका हिसाबले धेरै रोजगारी दिएका वा स्वरोजगार भएका प्रतिष्ठान, अन्य उद्योग, कलकारखाना, व्यापार र व्यवसाय, गैरसरकारी सङ्घसंस्था, सरकारी संस्थान, सरकारी वा निजी विद्यालय, अस्पताललगायतको गणना गरिने छ ।

आर्थिक गणना तयारीको पूर्वचरणका काम गत फागुन मसान्तमा सम्पन्न भइसकेका छन् । चैतको सुरुआतमा ७७ जिल्ला र थप सात गरी ८४ कार्यालय स्थापना गरिएका छन् । ती कार्यालय आगामी असार मसान्तसम्म सञ्चालन हुनेछ ।

यसअघि विसं २०७५ मा राष्ट्रिय आर्थिक गणना गरिएको थियो । गणनामा देशभर नौ लाख २३ हजार ३५६ प्रतिष्ठान एवं व्यवसाय सञ्चालनमा रहेको विवरण सार्वजनिक भएको थियो ।

सरकारको नीतिमा विपक्षीका एजेन्डा पनि

काठमाडौं । सरकारले १८ बुँदे ‘राष्ट्रिय प्रतिबद्धता’ सार्वजनिक गर्दै राष्ट्रिय दलहरूसँग सुझाव मागेको छ । सय दिनमा गर्ने सय वाचासहितका प्रतिबद्धतापछि सरकारले राष्ट्रिय दलका चुनावी घोषणापत्रका विषयसमेत समेटेर १८ बुँदे प्रतिबद्धता सार्वजनिक गरेको हो ।

सरकारले कामको प्राथमिकता र मार्गचित्र प्रस्तुत गरिएको प्रतिबद्धतामाथि १० वैशाखभित्र सुझाव दिन संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने ६ राष्ट्रिय दललाई अनुरोधसमेत गरेको छ । तर, सरकारले संसदीय अभ्यास र मान्यतालाई नै चुनौती दिने गरी संवैधानिक र संसदीय प्रक्रिया मिचेर कार्यक्रम ल्याएको भन्दै कतिपय प्रतिपक्षी दलले आपत्ति जनाएका छन् ।

‘राष्ट्रिय प्रतिबद्धता’को मस्यौदामा आगामी पाँच वर्षभित्र नेपाललाई सम्मानजनक मध्यम आय भएको मुलुकमा रूपान्तरण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । यसका लागि औसत सात प्रतिशत आर्थिक वृद्धिदर हासिल गर्ने, प्रतिव्यक्ति आय तीन हजार अमेरिकी डलर पुर्‍याउने र कुल गार्हस्थ उत्पादनलाई करिब एक सय अर्ब डलरनजिक लैजाने योजना अघि सारिएको छ । त्यस्तै, कर प्रणाली सुधार गर्दै १० वर्षसम्म करदर स्थिर राख्ने र डिजिटल अर्थतन्त्रलाई प्राथमिकता दिनेजस्ता विषय समेटिएका छन् ।

भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि शून्य सहनशीलताको नीति अवलम्बन गर्दै ०४६ पछि सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूको सम्पत्ति छानबिन गर्ने तथा सूचना दिने व्यक्तिलाई संरक्षण गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ । त्यस्तै, सरकारी सेवाभित्र दलीय ट्रेड युनियन खारेज गर्ने, निजामती सेवामा दलीय प्रभाव अन्त्य गर्ने र नियुक्तिमा योग्यता प्रणाली लागू गर्ने प्रतिबद्धता पनि समेटिएको छ ।

गीतकार दिनेश अधिकारी सम्मानित, गदालका दुई पुस्तक सार्वजनिक

कोलोराडो, १ बैशाख ।
अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) कोलोराडो शाखाले वरिष्ठ कवि एवं गीतकार दिनेश अधिकारीलाई सम्मान गरेको छ ।

कोलोराडोस्थित नेपाली घरमा आईतवार आयोजित एक कार्यक्रममा अनेसास कोलोराडो च्याप्टरले सर्जक अधिकारीलाई सम्मान गरेको हो ।

अनेसास बीओटी सभापति पदम विश्वकर्मा, अनेसास केन्द्रीय महासचिव राजु सिटौला र कोलोराडो च्याप्टरका अध्यक्ष किरण अधिकारीले सर्जक अधिकारीलाई खादा, रुद्राक्षको माला र प्रशंसा पत्र सहित संयुक्त रुपमा सम्मान गरे ।

अनेसासकी केन्द्रीय कोषाध्यक्ष तारा अधिकारीले साहित्यकार डा. ज्ञानेन्द्र गदाललाई खादा लगाएर सम्मान गरिन् ।

साहित्यकार मिलन कोइरालाले वरिष्ठ गीतकार अधिकारीको कृतित्व र व्यक्तित्वका बारेमा चर्चा  गरे ।

कार्यक्रममा कवि तथा गीतकार अधिकारीले आफ्ना कविता तथा गीत वाचन गर्दै सबैलाई मन्त्रमुग्ध बनाए ।

सोही कार्यक्रममा साहित्यकार डा.ज्ञानेन्द्र गदालका २ वटा पुस्तक भोलिको आश उज्यालो प्रकाश (बालगीत सङ्ग्रह) र कुमुदिनी (उपन्यास) को प्रमुख अतिथि अधिकारी तथा युवाद्वय सरगम गदाल र सरल गदालले सार्वजनिक गरे ।

साहित्यकार तथा अनेसास बोर्ड अफ ट्रष्टी प्रमिला शर्माले बालगीत संग्रहमाथि र साहित्यकार तथा अनेसास कोलोराडो च्याप्टरका पूर्व अध्यक्ष कृष्ण मुरारी ढुंगलले कुमुदिनी उपन्यासमाथि टिप्पणी  गरे ।

साहित्यकार गदालले पुस्तकका बारेमा आफ्नो अनुभूति सुनाउने क्रममा नयाँ पुस्ताका लागि पुस्तक अंग्रेजीमा अनुवाद गर्ने बताए ।

अनेसास कोलोराडो च्याप्टरका अध्यक्ष अधिकारीको अध्यक्षतामा सम्पन्न कार्यक्रममा महासचिव पुष्पराज पौडेलले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए ।

कार्यक्रम समापनका क्रममा अध्यक्ष अधिकारीले सम्मानित गीतकार अधिकारीलाई बधाई र सहभागीहरुलाई धन्यवाद दिए ।

कार्यक्रममा ब्लड डोनर्स एशोसियसन अमेरिका (बीडीए) का वरिष्ठ उपाध्यक्ष टीका पौडेल, गायिका रिमा होडा,नेवाः खलःका उपाध्यक्ष मनोज तुलाधर, अनेसास कोलोराडोका सल्लाहकार तथा पूर्वअध्यक्ष भूपेन्द्र महत, समाजसेवी डा. विजयराज शर्मा, नेपाली घरका पूर्व अध्यक्ष जगदीश ढकाल लगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।

कोलोराडोमा रकी माउण्टेनको शुभकामना साँझ

कोलोराडो, ३० चैत ।
नयाँ वर्ष २०८३ को पूर्व सन्ध्यामा रकी माउन्टेन फ्रेन्डस् अफ नेपाल(आरएफएन)कोलोराडोको आयोजनामा शुभकामना साँझ भव्य रुपमा सम्पन्न भएको छ ।

शनिवार कोलोराडोस्थित नेपाली घरमा आयोजित शुभकामना साँझको प्रमुख अतिथि संस्थाका पूर्व अध्यक्ष बिनोद त्रिपाठी, विशिष्ट अतिथिद्वय संस्थाका पूर्व अध्यक्ष टीका पौडेल र अन्तराष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाजका बोर्ड अफ ट्रष्टीका सभापति पदम विश्वकर्माले संयुक्त रूपमा पानसमा बत्ती बालेर कार्यक्रमको उद्घाटन गरे ।

संस्थाकी अध्यक्ष आकृती राइले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्ने क्रममा सम्पूर्ण अतिथिहरुलाई नयाँ वर्षको शुभकामना दिईन् ।

कार्यक्रममा संस्थाका युवा संयोजक बिष्णु बिबेकको पुस्तक ‘घाट गाउँ’ को प्रमुख अतिथि बिनोद त्रिपाठी, विशिष्टि टीका अतिथि पौडेल, अनेसास बिओटी सभापति पदम विश्वकर्मा, वरिष्ठ समाजसेवी डा.विजयराज शर्मा, आरएमएफएनका अध्यक्ष राई र निवर्तमान अध्यक्ष अर्जुन बगालेले संयुक्त रुपमा विमोचन गरे ।

पुस्तकमाथि साहित्यकार विश्वकर्मा र संस्थाका निवर्तमान अध्यक्ष बगालेले टिप्पणी गरे ।

संस्थाकी अध्यक्ष आकृति राईको सभापतित्वमा सम्पन्न कार्यक्रमको सञ्चालन कल्चर सेक्रेटरी रेखा धौराली र युवा संयोजक बिष्णु बिबेकले गरेका थिए ।

पहिलो चरणको कार्यक्रममा सहयोग गर्नेहरुलाई आयोजकका तर्फबाट सम्मान गरिएको थियो ।
कार्यक्रमको दोस्रो चरणमा विभिन्न कलाकारहरुले गायन तथा नृत्य मार्फत सहभागीहरुलाई मन्त्रमुग्ध बनाए ।

लोकगायक धर्मेन्द्र सेवानको विशेष प्रस्तुती रहेको कार्यक्रममा गायिका संझना पाण्डे, रनिशराज मैनाली, जयराम लामिछाने गीत गाएका थिए । बाल कलाकारहरुले नृत्य मार्फत कार्यक्रमलाई थप सांगीतिक बनाए ।

कुल गार्हस्थ्य उत्पादन १०० अर्ब डलर पुर्‍याउने बालेन सरकारको लक्ष्य

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारले आगामी पाँच वर्षभित्र नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) १०० अर्ब डलर नजिक पुर्‍याउने र प्रतिव्यक्ति आय ३ हजार डलर पुर्‍याउने महत्त्वाकाङ्क्षी आर्थिक लक्ष्य अघि सारेको छ।

सरकारले ६ वटा राष्ट्रिय दलका घोषणापत्र संश्लेषण गरी तयार पारेको १८ बुँदे ‘राष्ट्रिय प्रतिबद्धता’ मस्यौदाको पहिलो बुँदामै आर्थिक क्षेत्रमा स्थायित्व र सुधारलाई समेट्दै यस्तो लक्ष्य प्रस्तुत गरेको हो।

मस्यौदामा युवाकेन्द्रित जनसाङ्ख्यिक लाभांशलाई आर्थिक रूपान्तरणमा उपयोग गर्दै नेपाललाई मध्यम आय भएको मुलुकमा स्तरोन्नति गर्ने र आगामी पाँच वर्ष औसत आर्थिक वृद्धिदर ७ प्रतिशत हासिल गर्ने उल्लेख छ।

लगानीकर्तालाई नीतिगत स्थायित्वको आश्वसन दिन सरकारले करका दर र सर्तहरू १० वर्षसम्म स्थिर रहने कानुनी प्रत्याभूति गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

बजारमा हुने ‘रेन्ट सिकिङ’, ‘नीतिगत दोहन’, ‘कार्टेलिङ’ र कृत्रिम अभावको पूर्ण रूपमा अन्त्य गर्दै उद्योगमैत्री व्यावसायिक वातावरण निर्माण गर्ने सरकारको योजना छ।

निजी क्षेत्रलाई रोजगारी सिर्जना, वस्तु तथा सेवाको आपूर्ति र राजस्व योगदानमा अग्रणी मान्दै सरकारले आफूलाई नियामक र सहजकर्ताको भूमिकामा मात्र सीमित राख्ने स्पष्ट पारेको छ।

उद्योग दर्तादेखि नवीकरणसम्मका सबै प्रक्रियालाई कागजविहीन र हैरानीमुक्त बनाउन सरलीकृत डिजिटल प्रणाली लागू गरिने मस्यौदामा जनाइएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय लगानी भित्र्याउन नेपाललाई ‘ग्रे लिस्ट’ बाट मुक्त राख्ने विषयलाई सरकारले उच्च प्राथमिकता दिएको छ। वित्तीय पारदर्शिता कायम गर्ने, मनी लाउन्डरिङ नियन्त्रण गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुरूप नियामक सुधार गरी मुलुकलाई ‘ग्रे लिस्ट’ बाट बाहिर निकाल्न समयबद्ध कार्ययोजना निर्माण गरिने मस्यौदामा उल्लेख छ।

वैदेशिक लगानीलाई उत्पादन, प्रविधि हस्तान्तरण र रोजगारी सिर्जनासँग जोड्ने नीति सरकारले लिएको छ। प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानीकर्तालाई आश्वस्त तुल्याउन लगानीमैत्री कानुनको निर्माण गरिनेछ भने करको संरचना र दायरामा सुधार गरी कर प्रणालीलाई थप सरल, वैज्ञानिक र समन्यायिक बनाइनेछ।

अनौपचारिक अर्थतन्त्रलाई क्रमशः औपचारिक बनाउन आवश्यक ज्ञान, सूचना तथा सेवा सुविधा दिई सहजीकरण गरिनेछ।

समावेशी आर्थिक वृद्धिका लागि सरकारले श्रमिकको न्यूनतम जीवनयोग्य मूल्य सुनिश्चित गर्ने जनाएको छ। सार्वजनिक शिक्षा, स्वास्थ्य, यातायात, आवास तथा सामाजिक सुरक्षामा लगानी बढाएर राष्ट्रिय आयको समतामूलक वितरण गरिनेछ।

राज्यस्रोतको न्यायोचित वितरण र क्षेत्रीय सन्तुलित विकासमार्फत आय र सम्पत्तिमा रहेको असमानता घटाइनेछ।

गरिबी निवारणमा पनि सरकारले ठोस लक्ष्य अघि सारेको छ। निजी, सहकारी र सार्वजनिक क्षेत्रबीच सन्तुलित र पूरक विकासको मोडलमार्फत आगामी पाँच वर्षमा बहुआयामिक गरिबीको दर १० प्रतिशतमा झारिनेछ।

श्रम र श्रमदानलाई अनिवार्य बनाएर उत्पादन र निर्माण तथा खोज, अनुसन्धान र आविष्कार गर्ने अभियान सञ्चालन गरिनेछ।

आर्थिक रूपान्तरणका लागि निश्चित समयसम्म ‘इकोनोमिक चार्टर’ मा प्रमुख राजनीतिक दलहरूबीच राष्ट्रिय सहमति कायम गरिने सरकारको रणनीति छ।

सुदूरपश्चिमका ठुला आयोजना ठप्प हुने अवस्थामा, इन्धनको मूल्यवृद्धि मूल समस्या

महेन्द्रनगर । पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा भएको भारी वृद्धि र आपूर्तिमा देखिएको समस्याका कारण सुदूरपश्चिमका ठूला विकास आयोजनाहरूको काम गम्भीर रूपमा प्रभावित बनेको छ। इन्धनको अभाव र मूल्यवृद्धिका कारण निर्माण व्यवसायीहरूले काम अगाडि बढाउन नसक्ने जनाउँदै हात झिक्न थालेपछि रणनीतिक महत्त्वका सडक र सिँचाइ आयोजनाहरू बन्द हुने अवस्थामा पुगेका हुन्।

सेती राजमार्गको दक्षिण खण्ड (टीकापुर–लोडे–चैनपुर–ताक्लाकोट सडक आयोजना) को काम अहिले लगभग ठप्प छ। आयोजना प्रमुख रामकुमार देवका अनुसार निर्माण व्यवसायीसँग भएको मौज्दात इन्धन सकिएपछि ट्रयाक खोल्न प्रयोग गरिएका ठूला मेसिन र उपकरणहरू थन्किएका छन्।

२०७४ सालदेखि सुरु भएको यो २०४ किलोमिटर लामो आयोजनाको ३५ किलोमिटर ट्रयाक अझै खोल्न बाँकी छ। “यस वर्ष ७ किलोमिटर कालोपत्रे त भयो, तर अहिले बिटुमिन र इन्धनको अभावले बाँकी काम रोकिने अवस्थामा पुग्यो,” देवले भने।

यस्तै अवस्था सुदूरपश्चिमकै गौरवको आयोजना महाकाली सिँचाइ तेस्रो चरणमा पनि देखिएको छ। मूल नहर निर्माणका लागि सातवटा प्याकेजमा काम भइरहेको भए पनि निर्माण व्यवसायीहरूले मूल्यवृद्धिका कारण काम गर्न नसकिने भन्दै कार्यालयमा निवेदन दिएका छन्।

आयोजनाका सूचना अधिकारी यादव बरालका अनुसार इन्धन मात्र नभई नदी नियन्त्रणका लागि आवश्यक पर्ने तारजालीको मूल्यसमेत आकासिएकाले ठेक्का लागेका कामहरू अघि बढ्न सकेका छैनन्। यसले बर्सातको समयमा नदी तटीय क्षेत्रमा ठूलो जोखिम निम्त्याउने खतरा बढेको छ।

कञ्चनपुरदेखि दार्चुलाको तिङ्करसम्म जोड्ने महाकाली करिडोरको काम पनि महँगीको चपेटामा परेको छ। ४२५ किलोमिटर लामो यो करिडोरमा १३ वटा प्याकेजमा काम भइरहेको थियो। तर, इन्धन र बिटुमिनको मूल्य बढेपछि निर्माण व्यवसायीहरूले काम छाड्न थालेका छन्। करिडोर योजना कार्यालयका सूचना अधिकारी दिनेश रैखोलाले मूल्य समायोजन नहुँदासम्म काम अघि बढाउन मुस्किल रहेको बताए।

निर्माण व्यवसायी सङ्घ कञ्चनपुरका अध्यक्ष पुष्पराज अवस्थीले निर्माण उद्योगमा ‘आपत्काल’ घोषणा गर्नुपर्ने अवस्था आएको बताएका छन्। बजारमा निर्माण सामग्रीको अभाव र अचाक्ली मूल्यवृद्धिका कारण व्यवसायीहरू घरखेत बेच्नुपर्ने स्थितिमा पुगेको उनको गुनासो छ।

कञ्चनपुरका ६०० भन्दा बढी निर्माण व्यवसायीहरूले अहिले ‘निर्माण होलिडे’ को तयारी गरिरहेका छन्। सरकारले मूल्यवृद्धि समायोजन नगरेसम्म ठूला मेसिनरी चलाउन र काम सुचारु गर्न नसकिने अडान व्यवसायीहरूको छ।

 

५ वर्षमा गरिबी दर १० प्रतिशतमा झार्ने सरकारको लक्ष्य

काठमाडौँ । सरकारले आगामी ५ वर्षमा गरिबीको दर १० प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य लिएको छ । मंगलबार ‘राष्ट्रिय प्रतिबद्धता’ सार्वजनिक गर्दै सरकारले ५ वर्षमा गरिबी दर १० प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य लिएको हो ।

हाल नेपालको गरिबी दर २०.२७ प्रतिशत छ । तर, आउँदो ५ वर्षभित्र सो दर आधाले घटाउने सरकारले लक्ष्य लिएको छ ।

सरकारले आगामी ५ वर्षमा गरिबीको दर १० प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य लिएको छ ।

‘निजी, सहकारी र सार्वजनिक क्षेत्रबीच सन्तुलित र पूरक विकासको मोडल मार्फत आर्थिक तथा सामाजिक असमानता न्यूनीकरण गरी पाँच वर्षमा बहुआयामिक गरिबीको दर १० प्रतिशतमा झारिनेछ ।’ प्रतिबद्धतामा उल्लेख छ ।

गहुँको समर्थन मूल्यप्रति किसानले असहमति जनाए

 काठमाडौं । सरकारले तोकेको गहुँको समर्थन मूल्यप्रति किसानले असहमति जनाएका छन् ।

सरकारले यस वर्ष गहुँको समर्थन मूल्य रु तीन हजार ९४५ तोकेको छ । तर महँगीको मारमा परेका किसान सरकारले तोकेको गहुँको समर्थन मूल्यबाट लागतसमेत नउठ्ने भएपछि चिन्तित बनेका छन् ।

पछिल्लो समय पेट्रोलिय पदार्थमा भएको मूल्यवृद्धिका कारण उत्पादन लागत बढ्दै गएको अवस्थामा सरकारले तोकेको मूल्यले लागतसमेत नउठ्ने किसानहरूको गुनासो छ ।

“गत वर्षको तुलनामा जोताइदेखि थ्रेसिङसम्मको खर्च बढेको छ ।” कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–१६ का राजेश रानाले भने, “सरकारले तोकेको मूल्यले हाम्रो लगानी पनि उठ्दैन, अन्य वस्तुको जस्तै किसानको उत्पादनको पनि मूल्य बढ्नुपर्छ ।” पाँच कट्ठा खेत अघिया लिएर गहुँखेती गरेका रानाले किसानले उत्पादनको उचित मूल्य कहिल्यै नपाउने गरेको बताए ।

सरकारले गहुँको मूल्य तोके पनि कञ्चनपुरस्थित खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले किसानको गहुँ खरिद नगर्दा किसानहरू मर्कामा परेका छन् । “सरकारले मूल्य त तोक्यो, किसानको गहुँ खरिद गर्न सुरु गरेको छैन ।” यहाँको दोधारा चाँदनी–२ की अनिता बोगटीले भनिन्, “सरकारले समयमा समर्थन मूल्य नतोक्ने र गहुँ खरिदमा ढिलाइ गरेका कारण किसानले बाध्य भएर सस्तोमा गहुँ बिक्री गर्नुपरेको छ ।”

सरकारले समयमै गहुँको समर्थन मूल्य नतोक्ने र तोके पनि झन्झटिलो तथा खरिद प्रक्रियामा ढिलाइजस्ता समस्याले विचौलियाले किसानको उत्पादन सस्तोमा खरिद गर्ने गरेको यहाँका स्थानीय विष्णु जोशीले बताए ।

“हामीसँग उत्पादन गरेको गहुँ भण्डारण गर्ने ठाउँको अभाव छ, सरकारले समयमा खरिद गर्दैन,” उनले भने, “अहिले झन् लागत बढेको छ, सरकारले तोकेको मूल्यले पनि हाम्रो लागत आउँदैन ।”

उनले सरकारले मूल्य तोक्दा बजारमा अन्य वस्तुको मूल्यवृद्धिलाई मध्यनजर गरेर किसानको उत्पादनको उचित मूल्य तोक्नुपर्ने बताए ।

खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेड, महेन्द्रनगरका कार्यालय प्रमुख महिकरण महराले गहुँ खरिदको कोटा निर्धारण नहुँदा किसानबाट गहुँ खरिद गर्न नसकिएको बताए ।

“अहिलेसम्म यस केन्द्रबाट कति गहुँ खरिद गर्ने कोटा निर्धारण भएको छैन,” उनले भने, “कोटा निर्धारण हुने बित्तिकै गहुँ खरिदका लागि सूचना निकाल्छौँ ।”

कञ्चनपुरमा एक लाख ६१ हजार ७४१ हेक्टर कुल खेतीयोग्य जमिन रहेको छ । यसमध्ये ३१ हजार २१० हेक्टरमा गहुँखेती हुने गरेको छ ।

सुदूरपश्चिममा आज बिसु पर्व मनाइँदै

सुदूरपश्चिम । सुदूरपश्चिम प्रदेशमा आज ‘बिसु’ पर्व धुमधामका साथ मनाइँदैछ । यहाँ नयाँ वर्षको पहिलो दिनलाई धुमधामका साथ बिसुपर्वका रूपमा मनाउने चलन छ । हरेक वर्ष बिसुमा मीठा–मीठा खानाका परिकार बनाउने र विशेष गरेर सिस्नु लगाउने चलन रहिआएको छ ।

यसका साथै देवर भाउजु, नन्द भाउजु र साली भिनाजुले एकापसमा सिस्नुपानी छ्यापेर यो पर्व मनाइन्छ । देवर नहुने र नन्द नहुने भाउजु, भाउजु नहुने देवर, भिनाजु नहुने साली र साली नहुने भिनाजुले बिसु तिहारको दिनमा आफैँले भए पनि शरीरमा सिस्नो लगाउने परम्परा छ ।

बिसुका दिन सिस्नो लगाउँदा वर्षभरि रोग नलाग्ने जनविश्वास छ । सिस्नो लगाउँदा छालामा भएका खटिरा निको हुने र छालासम्बन्धी रोग निर्मूल हुने जनविश्वास रहेको जयानन्द भट्टले बताउनुभयो । पछिल्लो समय भने बिसुपर्वमा सिस्नो लगाउने चलन कम हुँदै गएको छ । “पहिला जस्तो रमाइलो गर्ने चलन हराइसकेको छ”, उहाँले भन्नुभयो ।

सुदूरपश्चिमको महत्वपूर्ण पर्वका रूपमा रहेको बिसु आउनुपूर्व नै घर रातो माटो र कमेरोेले लिपपोत गर्ने गरिन्छ । नयाँ वर्ष आउनुभन्दा अघि नै घर लिपपोत गरेमा वर्षभरि  सुख, शान्ति र समृद्धि आउँछ भन्ने विश्वास रहिआएको छ । वैशाख सुरु भएसँगै रोगब्याधी, महामारी र अनिकालको समय सुरु हुने भएकाले त्यसका लागि सिस्नो लगाउँदै घरपरिवारका सदस्यसँगै बसेर बिसु मनाउने चलन छ ।

बिसु मनाउन रोजगारीका लागि अन्यत्र गएकाहरु घर फर्किने गरेका छन् । सुदूरपहाडका अधिकांश सर्वसाधारण मजदुरीका लागि भारतका विभिन्न सहरमा जाने गरेका छन् । छोटो तथा लामो समयका लागि परदेशिएका स्थानीय चाडपर्वका लागि घर फर्कने गरेका छन् ।

साहित्यकार रमेश पन्त मीतबन्धु यसलाई विष फाल्ने पर्वका रूपमा लिने गरिएको बताउनुहुन्छ । आज बिहानैदेखि पवित्र नदीमा स्नान गर्ने गरिन्छ । आजको स्नानले शरीरमा भएको विषाक्त पदार्थ हटेर जाने र जीवन विषमुक्त हुने विश्वास गरिन्छ ।

आयुर्वेदिक उपचारमा पनि सिस्नोको प्रयोगलाई विशेष महत्वका रूपमा लिने गरिन्छ । यस पर्वको अवसरमा सुदूरपश्चिमका विभिन्न शक्तिपीठमा आज विशेष पूजाआजा तथा मेला लाग्ने गर्दछ । आजको दिन इष्टमित्र तथा घरपरिवारका सदस्य मिलेर स्थानीय मौलिक परिकार लौन, सेल, माणा, पुरी, बटुक, डुब्कालगायत परिकार खाँदै बिसु मनाउने गर्दछन् ।

आज नयाँ वर्ष २०८३ !

आजदेखि विसं २०८३ प्रारम्भ भएको छ। नयाँ वर्षलाई उत्साह, नयाँ उमङ्ग र नयाँ सुरुआतका रूपमा पनि लिने गरिन्छ।

आज वैशाख १ गते वर्षको पहिलो दिन देशभर एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गरी हर्षोल्लास साथ मनाइँदैछ। संसारभर नयाँ वर्षलाई विशेष पर्वका रूपमा मनाउने प्रचलन रहेका छन्। त्यसैमध्येको नेपालमा वैशाख १ गतेलाई नयाँ वर्षका रूपमा मानाइँदै आइएको छ। सबैभन्दा पूरानो संवत्का रूपमा विक्रम संवत्लाई स्थापित छ । सोही संवत्को आज पहिलो दिन हो।

आज सूर्यले मीन राशिको भोग समाप्त गरी मेष राशिबाट भोग सुरु गर्ने दिन तथा वैशाख सङ्क्रान्ति अर्थात् मेष सङ्क्रान्ति पनि हो। सूर्यको गतिसँग चल्ने भएकाले विक्रम संवत् शाश्वत भएको जानकारहरू बताउँछन्। सूर्य मेष राशिमा प्रवेश गरी मीन राशिमा पुगेर छोड्दा यो संवतको पुरानो वर्ष सकिएर नयाँ वर्ष लाग्ने भएकाले वैज्ञानिक यो रहेको विद्वानहरूको भनाइ छ

हरेक व्यक्तिले आज गत वर्ष गरेका कामको सफलता र असफलता मूल्याङ्कन गरी असफलता दोहोरिन नदिने र सफलता प्राप्त गर्न योजना निर्माण गरी सङ्कल्प गर्दछन्। आज बिहानै नुहाउने, घरकोठा तथा आँगन सफा गर्ने, मठमन्दिरमा गई पूजाआराधना एवं दर्शन गर्ने, मीठोमीठो खाने, साथीसङ्गी तथा इष्टमित्रसँग भेटघाट गरी एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गर्ने चलन छ।

विश्वभर रहेका नेपालीले वैशाख १ गतेलाई नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने गर्दछन्। भक्तपुरमा आज बिस्का जात्रा पनि गरिन्छ। तराईमा आज मात्रै सहलेश फूल फूल्ने भएकाले पनि यसको छुट्टै महत्व र विशेषता रहेको छ। नयाँ वर्षको अवसरमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादवलगायत विशिष्ठ व्यक्तित्वले शुभकामना सन्देशमार्फत नेपालीको उन्नति, प्रगति र समृद्धिको कामना गरेका छन्।

 

राज्यसञ्चालनमा युवा पुस्ताको संलग्नता उत्साहको विषयः पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र

काठमाडौं । पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले राजनीति र राज्य सञ्चालनको गतिवधिमा युवापिँढीको संलग्नता बढ्दै जानु उत्साहको विषय भएको बताएका छन् । नयाँ वर्ष २०८३ को पूर्वसन्ध्यामा भिडिओ सन्देश जारी गर्दै उनले देशको राजनीतिक परिवर्तनप्रति परोक्ष टिप्पणी गरेका हुन् ।

शाहले पढे लेखेका, देश बुझेका र आधुनिक प्रविधिको ज्ञान भएका उत्साहित पात्रहरूको आगमनले राष्ट्रलाई फलदायी बनाउन मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरे । यद्यपि, सधैँ विकल्पको खोजीमा लागेर देश प्रयोगशाला बन्न पुगेको उनले बताए ।

शाहले भने, ‘राजनीतिक राज्यपद्दति र शासनप्रणालीमा हामीले निकै हेरफेर हेर्‍यौं, तर कोरा परिवर्तन मात्र भयो । दलदलको खलबलमा धेरै दुगुर्‍यौँ तर राष्ट्रको श्रीवृद्धीमा हामी निकै पछि पर्‍यौँ । सधैँ प्रयोग, सधैँ अभ्यास र सधैँ विकल्पको खोजीमा मात्रै हामी लाग्यौँ । फलस्वरूप हाम्रो देश प्रयोगशाला मात्रै भयो । स्थिरता, निरन्तरता र दृढता कताकता हराएर गयो । विधि, पद्दति, व्यक्ति बदलेर मात्र समग्र स्थिति राम्रो बन्ने रहनेछ भन्ने कुराको पाठ हामीलाई विगतले सिकाएको छ ।’

भिडिओमा शाहलाई श्री ५ महाराजधिराज ज्ञानेन्द्र वीरविक्रम शाह भनेर लेखिएको छ ।

मन्त्रीको सम्पत्तिको स्रोत सार्वजनिकको माग गर्दै काठमाडौंमा विद्यार्थीको प्रदर्शन

काठमाडौं- बालेन्द्र शाह नेतृत्वको मन्त्रिपरिषद्मा रहेका मन्त्रीहरूको सम्पत्तिको स्रोत सार्वजनिक गर्न माग गर्दै विद्यार्थीहरूले काठमाडौंमा प्रदर्शन गरेका छन्। सोमबार अखिल क्रान्तिकारीले मन्त्रीहरूले सार्वजनिक गरेको सम्पत्तिको वैध स्रोत सार्वजनिक गर्नुपर्ने भन्दै काठमाडौंको माइतीघरमा प्रदर्शन गरेका हुन्।

प्रदर्शनमा सहभागीहरूले आयस्रोत खुलाऊ, सुनखानी प्रधानमन्त्री शेयरखानी गृहमन्त्री, मन्त्रीहरुले सार्वजनिक गरेको सम्पत्तिको स्रोत छानविन गर, हामी चुप लाग्दैनौं, आयस्रोत खुलाउनै पर्छ, झण्डा नीलो मन्त्रिपरिषद् पहेँलो लगायत लेखिएका प्लेकार्ड प्रदर्शन गरेका थिए।

अखिल क्रान्तिकारीकी उपाध्यक्ष ममता अधिकारीले रास्वपा नेतृत्वको सरकारमा रहेका सदस्यहरुको सम्पत्ति अस्वभाविक देखिएकाले स्रोत छानबिन गर्नुपर्ने बताइन्। सदनमा प्रतिपक्षी निकै कमजोर भएकाले अखिल क्रान्तिकारी जनताको आवाज लिएर सडकबाटै प्रतिपक्षीको भूमिका निर्वाह गर्ने उनको भनाई छ।

यसअघि आइतबार प्रधानमन्त्री लगायत मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरिएको थियो।

परराष्ट्रमन्त्री खनाल विदेश भ्रमण सकेर स्वदेश फिर्ता

काठमाडौं- परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल पहिलो विदेश भ्रमण सकेर स्वदेश फर्किएका छन् । २७ र २८ चैतमा मौरिससमा आयोजना भएको नवौं पश्चिमी हिन्द महासागर सम्मेलन (इन्डियन ओसियन कन्फरेन्स) मा सहभागि हुन बिहीवार मौरिसस गएका मन्त्री खनाल सोमवार स्वदेश फर्किएका हुन् ।

स्वदेश फर्किएपछि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै मन्त्री खनालले सम्मेलनका क्रममा क्षेत्रीय सहकार्य पुनर्संरचना, समावेशी तथा नियममा आधारित समुद्री सुशासन, जलवायु परिवर्तनका चुनौतीहरूको साझा समाधान तथा दिगो र लचिलो विकासका लागि समन्वित प्रयासमा जोड दिएको बताए ।

उनले भूपरिवेष्टित मुलुकका रूपमा नेपालका विशिष्ट सरोकारहरू अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसमक्ष स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गर्दै समुद्री पहुँच र क्षेत्रीय साझेदारीका विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने धारणा पनि राखेको जानकारी दिए ।

उनले भने, ‘सम्मेलनको क्रममा मैले क्षेत्रीय सहकारी पुनर्संरचना समावेशी तथा नियममा आधारित समुद्री सुशासन, जलवायु परिवर्तनका चुनौतीहरुको साझा समाधान तथा दिगो र लचिलो विकासका लागि समन्वित प्रयासमा जोड दिएको थिए ।

साथै भूपरिवेष्टित मुलुकका रुपमा नेपालका विशिष्ट सरोकारवालाहरुलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायहरुसम्म स्पष्ट रुपमा प्रस्तुत गर्दै समुद्री पहुँच र क्षेत्रीय सहकार्य साझेदारीका विषयहरुलाई प्राथमिकताका साथ राख्नुपर्ने कुराहरु पनि मैंले औंल्याए । यस सम्मेलनमा नेपाललाई भारतीय महासागर क्षेत्र इन्डियन ओसियन क्षेत्रसँग आफ्नो कुटनीतिक आर्थिक र रणनीतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गरेको छ ।’

मन्त्री खनालका अनुसार उक्त सम्मेलनले नेपाललाई हिन्द महासागर क्षेत्रसँग कूटनीतिक, आर्थिक र रणनीतिक सम्बन्ध थप सुदृढ गर्ने महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गरेको छ । उनले वर्तमान भू-राजनीतिक परिवेशमा नेपालको सन्तुलित, स्वतन्त्र र बहुआयामिक परराष्ट्र नीतिलाई प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्ने अवसर प्राप्त भएको बताए ।

सम्मेलनको अवसरमा उनले विभिन्न मित्रराष्ट्रका समकक्षीहरूसँग उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भेटवार्ता समेत गरेका थिए । यस क्रममा एस जयशंकरसहित भारत, भुटान, बंगलादेश, सिंगापुर, मौरिसस र तान्जेनियाका विदेशमन्त्रीहरूसँग द्विपक्षीय विषयमा छलफल भएको उनले जानकारी दिए ।

उनले भने, ‘विशेषत भूराजनीतिक परिवेशमा नेपालको सन्तुलित, स्वतन्त्र र बहुआयामिक परराष्ट्र नीतिलाई थप सशक्त ढंगले अभिव्यक्त गर्ने अवसर प्राप्त भएको छ । सम्मेलनको अवसरमा विभिन्न मित्रराष्ट्रका समकक्षीहरुसँग उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भेटवार्ता समेत भयो । यसक्रममा भारतका विदेशमन्त्री, भुटान, बंगलादेश, सिंगापुर, मौरिसस र तान्जेनियाका विदेश मन्त्रीहरुसँग पनि हामीले द्विपक्षीय विषयमा छलफल भेटघाट गर्यौं ।’

 

वार्षिक ३५१ मानव बेचबिखन, ७० जिल्ला प्रभावित : मानवअधिकार आयोग

काठमाडौं । राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगले औसतमा वार्षिक ३५१ मानव बेचबिखनका घटना हुने गरेको तथ्य सार्वजनिक गरेको छ ।

मानव बेचबिखन विरुद्धको अधिकारसम्बन्धी प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै आयोगले यस्तो बताएको हो । आयोगले नेपालका ७७ मध्ये ७० जिल्लामा यस्ता घटना भइरहेको बताएको छ ।

कार्यक्रममा आयोगका अध्यक्ष तपबहादुर मगरले मानव बेचबिखन तथा ओसारपसारसम्बन्धी मुद्दाहरू अदतलालबाट छिटो फैसला हुनुपर्ने बताए । यस्ता घटनाको न्याय निरूपणमा विलम्ब भएको उनको भनाइ छ ।

मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार नियन्त्रणमा सरकारले प्रभावकारी काम गर्न नसकेको अध्यक्ष मगरले उल्लेख गरे ।

यस्ता घटना रोक्न विपन्नको आर्थिक सुधार, रोजगारी सिर्जना र जनचेतना अभिवृद्धिमा सरकार अझै क्रियाशील हुनुपर्ने उनले बताए । ”यो गम्भीर अपराध नियन्त्रणको काम सरकारको हो । आयोगले यस विरुद्ध गर्नुपर्ने कामबारे सरकारलाई सिफारिस गरेका छौँ । सरकारले त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्‍यो,” उनले भने ।

आयोगका सिफारिस कार्यान्वयन नहुँदासम्म  मानव बेचबिखन न्यूनीकरण नहुने उनले बताए ।  रोजगारीको प्रलोभनमा पार्दै  नेपालीहरूलाई विदेशमा लगेर अवैध कल सेन्टरमा काम लगाउने, महिलाहरूको डिम्ब तस्करी गर्ने तथा रात्रिकालीन व्यवसायमा लगाउने गरेको पाइएको आयोगको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

यस्तै, लामा पढाउने नाममा बालकहरूको तस्करी हुने गरेको समेत प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । पछिल्लो समय चिनियाँहरूसँग विवाह गर्ने प्रलोभनमा पनि धेरै नेपालीहरू बेचबिखनमा परेको अयोगले जनाएको छ

आयोगका अनुसार परम्परागतसँगै मानव बेचबिखनका नयाँ आयामहरू समेत थपिएका छन् । -न्युज एजेन्सी नेपाल

संसद भवन निर्माणको काम तोकिएकै समयभित्र सक्न सभामुख अर्यालको निर्देशन

काठमाडौं- सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्यालले संसद भवन निर्माण कार्यप्रति चासो व्यक्त गरेका छन्। सोमबार शहरी विकास मन्त्रालयका कर्मचारी तथा निर्माण कम्पनीका प्रतिनिधिहरूसँग छलफल गर्दै उनले तोकिएको समयमा भवन निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएका हुन्।

छलफलमा राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहाल,प्रतिनिधि सभा उपसभामुख रूबी कुमारी ठाकुर र राष्ट्रिय सभा उपाध्यक्ष लिला कुमारी भण्डारी समेत उपस्थिति थिए। संसद भवन निर्माणका लागि २०७६ साल असोज १८ गते तुन्डी शेख जेभीसँग ७ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँमा सम्झौता भएको थियो।

प्रारम्भमा तीन वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको भए पनि हालसम्म छ पटक समय थप भइसकेको छ। पछिल्लो सम्झौताअनुसार आगामी जेठ ९ गतेभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने भनिएको छ। हालसम्म भवनको करिब ९४ प्रतिशत निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको शहरी विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

भवनको इन्टेरियर ठेक्का केसी श्यामसुन्दर बाँनिया जेभीले २ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँमा लिएको छ भने छाना निर्माणका लागि चेनलिंक इन्जिनियरिङले ३ करोड ८० लाख रुपैयाँमा ठेक्का प्राप्त गरेको छ।

बागमतीका सांसदहरूसँग छलफलमा प्रधानमन्त्री

काठ्माण्डौ- प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले बागमती प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदहरूसँग क्षेत्रगत समस्या र समाधानका उपायबारे छलफल गरेका छन्।

सोमबार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, सिंहदरबारमा आयोजित छलफलमा बागमती प्रदेशका सांसदहरू सहभागी भएका थिए।

बैठकमा प्रदेशका समग्र समस्या तथा प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रका विशिष्ट चुनौतीहरूबारे विस्तृत रूपमा जानकारी प्रस्तुत गरिएको थियो।

छलफलका क्रममा सांसदहरूले आफ्नो आफ्नो क्षेत्रका पूर्वाधार, सेवा प्रवाह, विकास आयोजना तथा स्थानीयस्तरका विभिन्न समस्याहरूबारे समग्र विवरण प्रधानमन्त्रीसमक्ष राखेका थिए।

प्रधानमन्त्रीले प्रस्तुत समस्याहरूलाई प्राथमिकताका आधारमा वर्गीकरण गर्दै उपलब्ध स्रोत र बजेटअनुसार चरणबद्ध रूपमा समाधान गर्ने ढाँचामा अघि बढ्ने तयारी गरेको जानकारी गराएका छन्।

साथै तत्काल समाधान आवश्यक पर्ने विषयहरू पहिचान गरी छिटो कार्यान्वयन गर्ने विषयमा समेत ध्यान केन्द्रित गरिएको जनाइएको छ।

वर्षको अन्तिम दिन सेयर बजार घटेर बन्द भयो

काठमाडौं- वर्ष ०८२ को अन्तिम दिन (चैत ३०) सेयर बजार घटेर बन्द भएको छ ।

यस दिन बजार ४.१८ अंकले घटेर नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक २८३३.६० विन्दु कायम भएको छ ।

कारोबार रकमका आधारमा पनि बजार घटेको छ । अघिल्लो दिन आठ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँका सेयर कारोबार भएको थियो । आज आठ अर्ब ६६ करोडको कारोबार भएको नेप्सेले जनाएको छ ।

३४२ कम्पनीको कारोबार हुँदा १०५ कम्पनीको मूल्य बढ्यो । १५३ कम्पनीको घट्यो भने १२ कम्पनीको मूल्यमा हेरफेर भएन ।

आज पाँच कम्पनीका सकारात्मक सर्किट लागेको छ । सुपरखुदी हाइड्रोपावर, सूर्यकुण्ड हाइड्रोपावर, होटेल फरेस्ट इन, पाल्पा सिमेन्ट र रिजलाइन इनर्जीको मूल्य १० प्रतिशतले बढेको छ ।

१३ वटा उपसमूहमध्ये होटेल तथा पर्यटन सूचक सर्वाधिक ८०.३५ अंकले बढेको छ । जीवन बिमाको सूचक सबैभन्दा धेरै ५९.४५ अंकले घटेको छ ।

सभामुख अर्यालसँग उपसभामुख ठाकुरको पहिलो शिष्टाचार भेट

काठ्माण्डौ- सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्यालसँग नवनिर्वाचित उपसभामुख माननीय रूबी कुमारी ठाकुरले पहिलोपटक शिष्टाचार भेट गरेकी छन्। सिहंदरबारमा पदभार ग्रहण गरेलगत्तै उनले सभामुख अर्यालसँग शिष्टाचार भेट गरेकी हुन्।

काठमाडौँस्थित संघीय संसद भवनमा सम्पन्न उक्त भेटमा सभामुख अर्यालले उपसभामुख ठाकुरलाई हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना व्यक्त गरे। उनीहरूबीच संसदको आगामी कार्यसम्पादन, सहकार्य तथा व्यवस्थापन सम्बन्धी विषयमा संक्षिप्त छलफल भएको थियो।

हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि २६ वर्षीया रूबी कुमारी ठाकुर उपसभामुख पदमा निर्वाचित भएकी हुन्, जसले नेपालको संसदीय इतिहासमा सबैभन्दा कान्छी उपसभामुखको रूपमा नयाँ कीर्तिमान स्थापित गरेकी छन्।

संघीय संसद्को पहिलो अधिवेशन गत शुक्रबार अन्त्य भएको छ। सोही दिनको बैठकले ठाकुरलाई उपसभामुख निर्वाचित गरेको हो।

खोज्नुहोस