काठमाडौं । सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को महाधिवेशन आगामी ७ देखि ९ असारमा हुदैछ । चितवनमा हुने सो महाधिवेशनबाट नयाँ नेतृत्वसहित पार्टीलाई थप बलियो बनाउदै अगाडी बढने रणनीतिमा नेताहरु छन् ।
पार्टी स्थापनाको चार बर्ष नपुग्दै हुन लागेको महाधिवेशनबाट पार्टी सभापति को हुने चर्चाको बिषय बनेको छ । अहिले पार्टी सभापति रवि लामिछाने र सरकारको नेतृत्व वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह (वालेन)ले गरिरहेका छन् ।
हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन अघि लामिछाने र शाहका बीचमा भएको सहमती अनुसार पार्टीको नेतृत्व रवि र सरकारको नेतृत्व वालेनले गर्ने भएको थियो । सोही सहमती महाधिवेशनबाट पनि अनुमोदन हुन्छ की पार्टी नेतृत्व फेरिन्छ भन्ने निर्णय २ हजार ५ सय भन्दा बढी महाधिवेशन प्रतिनिधिले चितवनमा गर्ने छन् ।
रास्वपा महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटीले पार्टीमा विकल्प भए पनि सभापति रवि लामिछाने नै अहिलेको आवश्यकता भएको बताए । ‘सभापतिमा त रवि लामिछानेज्यू नै हुनुहुन्छ । विकल्पहरु त किन नहुने पार्टीमा नेताहरु भई नै हाल्नुहुन्छ । यदि पार्टी बलियो र एकढिका छ भने देशलाई निकास दिनसक्छ । यसमा नेताहरु कोको हुने भन्ने हानथाप गर्ने भन्दा पनि पार्टी एकढिका छ भने देशलाई निकास दिनसक्छ, देशलाई निकास दिनका लागि हामीले पार्टी खोलेर आएको कारणले गर्दा निकास दिनेगरी पार्टी निर्माण गर्छौ,’ रास्वपा महामन्त्री बुर्लाकोटीले भने ।
महामन्त्री बुर्लाकोटीले भने जस्तै रास्वपाको आगामी महाधिवेशनबाट पनि सभापतिमा लामिछाने नै दोहिरिने प्रायः निश्चित जस्तै छ । तर महाधिवेशनबाट वरिष्ठ नेता वालेन शाहसहित अन्य नेताहरुले सभापति हुने चाहना राखे के हुन्छ ? कतिपय नेताहरुले वालेन सभापति आफै नभई अरु नेतालाई नै अघि सार्न सक्ने सम्भावना पनि रहेको आशंका गरिरहेका छन् ।
सरकारको नेतृत्व गरिरहेका शाहले आफूले चाहे अनुसारका नेतालाई पार्टी सभापति बनाउन खोजेका छन् । भारतीय जनता पार्टी (विजेपी)को सभापति कहिल्यै नभएका तर तेस्रो कार्यकालका लागि प्रधानमन्त्री भएका भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफू अनुकुलका सभापति बनाउदै आइरहेका छन् । सोही अनुसार शाहले रास्वपा सभापति पनि आफू अनुकुलका नेतालाई अघि सार्नसक्ने सम्भावना रहेको दावी गरिएको छ ।
रास्वपाले गरेको निर्णय अनुसार २ जेठमा वडा भेला (समिति गठन नभएका वडाहरूमा), ३ जेठमा वडा अधिवेशन (वैशाख २० अगावै समिति गठन भएका वडा), ९ जेठमा पालिका भेला (समिति गठन नभएका पालिकाहरूमा), १० जेठमा पालिका अधिवेशन (वैशाख २५ अगावै समिति गठन भएका पालिका), १६ जेठमा वडा अधिवेशन (जेठ ३ अगाडि गठन भएका बाँकी वडा), १७ जेठमा पालिका अधिवेशन (जेठ १० अगाडि समिति गठन भएका बाँकी पालिका) र २३ र २४ जेठमा जिल्ला अधिवेशन गर्ने तालिका सार्वजनिक गरेको छ ।
यसैगरी, बुधबार बसेको केन्द्रीय समिति बैठकले २६ जेठ देखी १ असारसम्ममा सात वटै प्रदेशको अधिवेशन सम्पन्न गर्ने निर्णय गरेको छ । नेता प्रकाशचन्द्र परियारका अनुसार २६ जेठमा बागमती प्रदेश, २७ जेठमा कोशी प्रदेश, २८ गते मधेस प्रदेश, २९ गते गण्डकी प्रदेश, ३० गते लुम्बिनी प्रदेश, ३१ गते कर्णाली प्रदेश र १ असारमा सुदूरपश्चिम प्रदेशको अधिवेशन हुनेछ । त्यसपछि राष्ट्रिय महाधिवेशन चितवनमा हुने कार्यतालिका रास्वपाको छ ।
रास्वपाको विधान २०७९ (संशोधन २०८१)को धारा २३ मा महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको व्याख्या भए अनुसार केन्द्रीय समिति, केन्द्रीय सल्लाहकार परिषद्, तीन वटा केन्द्रीय निकाय, केन्द्रीय विभागका प्रमुख सहित कम्तीमा ३३ जना महिला सहभागी हुनेगरी ११ जना, प्रदेश समिति, प्रादेशिक निकाय र विभागका पदाधिकारी महाधिवेशनमा सहभागी हुनेछन् ।
यसैगरी प्रदेश–काठमाडौँ सम्पर्क विभागका प्रमुखसहित (एक जना महिला) तीन जना, जिल्ला समिति सभापति (एक महिला सहित) पाँच जना, जिल्ला–काठमाडौँ विभागका प्रमुख, निर्वाचन क्षेत्रका संयोजक र सहसंयोजक प्रतिनिधि हुनेछन् ।
यस्तै प्रवास विभाग अन्तर्गत विभिन्न देशमा रहेका प्रवास नेपाली सम्पर्क विभाग तथा त्यसका शाखा समेतबाट प्रतिनिधित्व हुनेगरी प्रमुखसहित विभागको नियमावली बमोजिम अधिकतम ११ जना, पालिका सभापति एक सहभागी हुने व्यवस्था छ ।
पालिका अधिवेशनले छनोट गर्ने प्रतिनिधिहरूमा २०१ भन्दा बढी पार्टी सदस्य भएका पालिकाबाट १ जना, ४०१ भन्दा बढी सदस्य भएका नगरपालिकाबाट २ जना, ५०१ भन्दा बढी सदस्य भएको उपमहानगरपालिकाबाट ३ जना र ७०१ भन्दा बढी पार्टी सदस्य भएका महानगरपालिकाबाट ४ जना प्रतिनिधि सहभागी रहने व्यवस्था छ ।
पार्टीको तर्फबाट प्रतिनिधि सभा, प्रदेश सभामा निर्वाचित प्रतिनिधिहरू, पार्टीको तर्फबाट निर्वाचित प्रमुख, उपप्रमुखहरू प्रतिनिधि बन्न सक्ने व्यवस्था छ । तर विधान संशोधन हुँदा केही संख्या तलमाथि हुने भए पनि प्रक्रिया एउटै हुनेछ । पार्टी एकताको भावना अनुसार सबैलाई समेट्नुपर्ने हुँदा केन्द्रीय समिति र पदाधिकारीको आकार थोरै बढ्न सक्ने बताइन्छ ।
मौजुदा केन्द्रीय समितिमा एक सभापति, २ उपसभापति, २ महामन्त्री, २ सहमहामन्त्री, एक कोषाध्यक्ष र एक सहकोषाध्यक्ष सहित १२९ सदस्यीय केन्द्रीय सदस्य छन् । रास्वपाको केन्द्रीय समितिमा सात प्रदेशका सभापति पदेन सदस्य रहने व्यवस्था छ । गत २० वैशाखमा बसेको रास्वपाको सचिवालय बैठकले सचिवालय विस्तार गरी १६ सदस्यीय बनाएको छ ।
महाधिवेशन व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्न महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटीको संयोजकत्वको समितिले बनाएको महाधिवेशन कार्यविधि, २०८३ लाई बैठकले अनुमोदन गरेको छ । अर्का महामन्त्री भूपदेव शाहको संयोजकत्वमा बनेको एकता समायोजन समिति र सहमहामन्त्री विपिन आचार्यको संयोजकत्वमा बनेको विधान मस्यौदा समितिलाई १० जेठसम्म मस्यौदा पेस गर्न निर्देशन दिएको छ । पार्टीको ऐतिहासिक प्रथम महाधिवेशन भएकाले भव्य र प्रविधिको भरपुर प्रयोग हुने रास्वपाले जनाएको छ ।
