Month: December 2025

सरकारले चालु आर्थिक वर्षदेखि नियमित खोपमा समावेश गरेको एचभिभी (ह्युमन पेपिलोमा भाइरस विरुद्धको खोप) माघ महिनामै सुरु हुने गरी तयारी भइरहेको जनाएको छ ।

वार्षिक तालिकामा फागुनमा दिने कार्यक्रम रहेपनि आसन्न निर्वाचन र अन्य कार्यक्रमको अवधि रहेकोले समय तालिका माघमा सार्नु परेको परिवार कल्याण महाशाखा खोप शाखाका प्रमुख डा.अभियान गौतमले बताए । राष्ट्रिय खोप कार्यक्रमको स्थिति बारे जानकारी दिने क्रममा उनले यस्तो बताएका हुन ।

डा.गौतममका अनुसार एचपिभी खोप पाठेघरको मुखको क्यान्सर गराउन सक्रिय हुने ह्युमन पेपिलोमा भाइरसविरुद्धको खोप हो । यो सानो उमेरका किशोरीलाई दिँदा प्रभावकारी रुपमा काम गर्छ । एचपिभी भाइरस २ सय प्रकारका रहेपनि नेपालमा पाठेघरको मुखको क्यान्सर बनाउन सक्रिय रहेका एचपिभी १६ र एचपिभी १८ नम्वरका भाइरसविरुदको खोप दिन लागिएको हो ।

एचपिभी खोप भने यो वर्ष दश वर्षका तीन लाख ५० हजार किशोरीलाई दिने लक्ष्य रहेको छ । कक्षा ६ मा पढ्ने र १० वर्षका किशोरीलाई खोप लगाउने गरी तयारी भइरहेको डा.गौतमले जानकारी दिए । तर कक्षा ६ मा पढेपनि दश वर्ष भन्दा माथि उमेर रहेका किशोरीले पनि खोप पाउनेछन् । गतवर्ष दशदेखि १४ वर्षभित्रका सवैजसो किशोरीलाई खोप दिइसकेको हुनाले यो वर्ष दश वर्षभित्रका किशोरीलाई दिने सरकारले लक्ष्य छ ।

सानो उमेरमा दिंदा खोपको प्रभावकारिता हुने भएकोले दश वर्षका किशोरीलाई लक्षित गरी खोप दिने कार्यक्रम रहेको डा.गौतमले जानकारी दिए । खोप विद्यालयमा र बाहिर अन्य खोप केन्द्रमा पनि लगाइने खोप शाखाले जनाएको छ । सरकारले गतवर्ष चलाएको खोप अभियानमा ९० प्रतिशत किशोरीले खोप लिएका थिए ।

‘एचपिभी खोप सुरक्षित छ हल्लाको पछि नलाग्नु’

‘नयाँ खोप कार्यक्रम सुरु हुँदा अन्य देशमा पनि नकारात्मक हल्ला फैलिँदा सीमान्तीकृत समूह नै प्रभावमा परेको देखिन्छ, नेपालमा अब यस्तो नहोस’ डा.गौतमले भने ।

विश्व स्वास्थ्य संगठनका डा.पवन उपाध्यायले कुनै पनि खोप सञ्चालन गर्नु अघि खोपको  औचित्य, प्रभावकारिता, स्वास्थ्यमा पर्ने असर लगायत सवै विषयमा तहगत अध्ययन पछि मात्र खोप कार्यक्रमको निर्णय हुने भएकोले हरेक खोपहरु सुरक्षित हुने गरेको जानकारी दिए । उनले भने, ‘नेपालमा पनि खोप सल्लाहाकार समिति, औषधि व्यवस्था विभाग, विश्व स्वास्थ्य संगठनले अनुमति दिएपछि मात्र खोप आयत हुने गर्छन,’ उनले भने । आम मानिसमा पुग्नु अघि नै बिभिन्न अनुसन्धान गरी खोप बजारमा पठाइने वैज्ञानिक विधि भएकोले अभियानमा प्रयोग हुने खोप सुरक्षित भएको उनीहरुको दाबी छ ।  ‘नकारात्मक हल्लाको पछि लाग्दा  खोप लिन बंञ्चित भएका किशोरी पछि गएर पाठेघरको मुखको क्यान्सरको जोखिममा हुन्छन,’ उनले भने ।

एचपिभी खोप अभियानको खोप आयत भइसकेको र माघ महिनाभित्रै सवै प्रदेश तथा जिल्लाहरुमा पठाइने तयारी भइरहेको खोप शाखाले जानकारी दिएको छ । यो खोप निजी क्लिनिकहरुमा पाइने भएपनि सरकारले सवै किशोरीका लागि अन्तर्राष्ट्रिय खोप वितरण संस्था गाभी र नेपाल सरकारको खर्चमा लिइएको हुनाले निजी क्लिनिकको  तुलनामा सुरक्षित र निःशुल्क रहेको महाशाखाको दाबी छ । प्रतिजैविक समस्या बढिरहेको बेलामा रोग लागिसकेपछि औषधिभन्दा खोप उचित भएको उनले बताए ।

सो क्रममा परिवार कल्याण महाशाखाका प्रमुख डा.मदनकुमार उपाध्यायले कुनै पनि रोग लाग्न र रोग लागेर जटिलता हुन नदिन कुनै पनि खोप दिइने हुनाले नेपाल सरकारले प्रदान गरेको खोप सुरक्षित रहेको बताए । ‘रोग लाग्न नदिन र लागेर जटिल समस्या भई मृत्यु हुन नदिन खोपको सहारा चाहिन्छ,’ उनले भने ।

राष्ट्रिय स्वास्थ्य शिक्षा तथा सूचना केन्द्रकी निर्देशक राधिका थपलियाले एचपिभी खोप बारे गलत हल्ला नफैलाउन सञ्चारकर्मीसँग अनुरोध गरिन् । ‘संधै नयाँ खोप दिने समय गलत हल्ला हुन्छ, यो वर्ष त्यस्तो नहोस,’ उनले भनिन ।

काठमाण्डौ – निर्वाचन आयोगले प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीसहित राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरुसँग आज छलफल गर्दैछ ।

आउँदो फागुन २१ गते तोकिएको प्रतिनिधि सभा चुनावका विषयमा केन्द्रित रहेर आयोगले छलफल गर्न लागेको हो । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालय सिंहदरबारमा दिउँसो १ बजे हुने छलफल आउँदो चुनावको विषयमा केन्द्रित हुने निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।

छलफलमा अहिलेसम्मको चुनावको तयारीबारे सवैपक्षलाई आयोगले जानकारी गराउने भनिएको छ । छलफलमा राजनीतिक दलका नेताहरूसँगै सुरक्षा निकाय प्रतिनिधिहरु पनि सहभागी हुने छन् ।

दोधारा चाँदनी- शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाघ गणनाको तयारी गरिएको छ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागले देशभर बाघ गणना सुरु गरेसँगै शुक्लाफाँटा निकुञ्जले पनि गरेको हो ।

बाघ गणनाका लागि पाँच वटा राष्ट्रिय निकुञ्ज र निकुञ्ज बाहिरका क्षेत्रलाईसमेत समेटेर तीन वटा ‘कम्प्लेक्स’ बनाइएको निकुञ्ज कार्यालयले जनाएको छ ।

हाल चितवन–पर्सा कम्प्लेक्स र बर्दिया र बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा बाघ गणना भइरहे पनि शुक्लाफाँटा तेस्रो कम्प्लेक्समा रहेकाले उक्त स्थानमा गणना सकिएपछि यहाँ सुरु गरिने निकुञ्जका सूचना अधिकारी पुरुषोत्तम वाग्लेले जानकारी दिए । उनका अनुसार तेस्रो कम्प्लेक्सअन्तर्गत शुक्लाफाँटामा बाघ गणना हुनेछ ।

‘त्यसका लागि निकुञ्ज कार्यालयको जनशक्ति तयारी अवस्थामा राखेको छ । बाघ गणनाका लागि निकुञ्जका तर्फबाट सबै तयारी पूरा भइसकेको छ, आवश्यक जनशक्तिसहित हामी तयारी अवस्थामा छौँ’, उनले भने, ‘विभागबाट तालिम सञ्चालन भइसकेको छ । पहिलो र दोस्रो कम्प्लेक्समा गणना सकिएर क्यामरा यहाँ आएपछि गणना सुरु हुन्छ ।’

पछिल्लो समय शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्जमा बाघको सङ्ख्या बढ्दै गएको छ । सन् २०२२ मा गरिएको राष्ट्रिय गणना अनुसार शुक्लाफाँटामा ३६ वटा बाघ रहेका थिए । तर निकुञ्ज कार्यालयको आन्तरिक अनुगमनमा यसवर्ष ४३ बाघ फेला परेका छन् ।

‘निकुञ्ज कार्यालयले पनि हरेक वर्ष बाघको सुपरिवेक्षण गर्छ’, सूचना अधिकारी वाग्लेले भने, ‘शुक्लाफाँटा सानो क्षेत्रफलमा भए पनि बाघको आहारा प्रजातिको घनत्व पर्याप्त रहेकाले यहाँ बाघको सङ्ख्या बढेको हो ।’

उनका अनुसार निकुञ्जमा आहारा प्रजातिको घनत्व १४६ प्रतिवर्गकिलोमिटर रहेको छ । वन्यजन्तु र दुर्लभ वनस्पतिको लागि प्रसिद्ध शुक्लाफाँटा राष्ट्रिय निकुञ्ज ३०५ वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । रासस

काठमाण्डाै – राष्ट्रियसभाका सांसदहरूले सरकारको सय दिनको कामकारबाहीप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् ।

आज बसेको सङ्घीय संसद्, राष्ट्रियसभा सार्वजनिक नीति तथा प्रत्यायोजित विधायन समिति र विधायन व्यवस्थापन समितिको संयुक्त बैठकमा बोल्दै सांसदहरूले सरकारको कामप्रति असन्तुटि व्यक्त गरेका हुन् ।

यस्तै सांसदहरूले तोकिएकै समयमा चुनाव हुन्छ कि हुँदैन ? भनेर सरकारलाई प्रश्नसमेत गरेका छन् । एमालेकी सांसद सुमित्रा बिसीले सरकारले संसद्को सेवा, सुविधा कटौती गर्ने निर्णय तत्काल फिर्ता लिनसमेत माग गरे ।

नेपाली कांग्रेसकी सांसद विष्णुदेवी पुडासैनीले पालिकामा नागरिकको सेवाको कामलाई सहज बनाउने गरी कानून निर्माण गर्न सरकारलाई सचेत गराए । उनले सार्वजनिक खरिदसम्बन्धी सरकारको आदेशले पालिकामा काम गर्न अप्ठयारो परेकोतर्फ पनि सरकारको ध्यानाकर्षण गराए ।

सांसदहरूले सरकारले अत्यावश्यक कानून निर्माणमा चासो नदिएको आरोपसमेत लगाएका छन् ।

काठमाडौं ।शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री महावीर पुनले भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि योग र ध्यानलाई जोड दिनुपर्ने बताएका छन् ।

विश्व ध्यान दिवसको अवसरमा आज काठमाडौंको टुँडिखेलमा आयोजित कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उनले योग र ध्यानमार्फत् मनलाई शान्त र शुद्ध पार्नुपर्ने बताए ।

‘जति पनि भ्रष्टचारीहरु छन् भन्छौं हामी उनीहरुको मन भ्रष्ट छ, शुद्ध छैन । उनीहरुमा घमण्ड छ, लोभ लालसा छ । यस्तो किसिमको लोभ, लालसा, घमण्डीपना, भ्रष्टाचारीहरु जुन छ, यसलाई हटाउनको लागि औषधि खुवाएर नहुने देखियो’, मन्त्री पुनले भने, ‘त्यसको औषधि बनेको पनि छैन । बन्दा पनि बन्ने छैन । तर त्यसको औषधिको रुपमा योग, ध्यानलाई हामीले हाम्रो समाज समाजमा फैलाउन सक्नुपर्छ । टोलटोलमा फैलाउनसके भ्रष्टाचार हट्ने ठूलो सम्भावना देखेको छु । भ्रष्टाचारीहरुको मनलाई पनि घमण्डीहरुको मन, लोभीपापीहरुको मनलाई पनि शुद्ध गर्ने एउटा माध्यमको रुमपा देखेको छु ।’

योग ध्यानलाई गाउँगाउँमा पुर्‍याउनको लागि सबैले प्रयास गर्न उनले आह्वान गरे । योग, ध्यानलाई विद्यालयको अतिरिक्त क्रियाकलापमा समावेश गर्नुपर्ने पनि उनले बताए ।

‘योग विषय भनेको पढाउने कुरा होइन, गराउने कुरा हो,’ मन्त्री पुनले भने, ‘विद्यालयमा शुक्रबारको दिनलाई पढाउने होइन, अतिरिक्त क्रियाकलापअन्तर्गत अघि बढाउने कुरा उठाएको छु । अतिरिक्त क्रियाकलापको माध्यमबाट हरेक विद्यालयमा पुर्‍याउने काममा लागेको छु । अतिरिक्त क्रियाकलापमध्ये योगलाई राख्न पनि निर्देशन दिइसकेको छु ।’