इरानमा जुनसुकै बेला आक्रमण गर्न सक्छ अमेरिका

एजेन्सी । अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गर्ने अन्तिम तयारी थालेको छ। अमेरिकी सेनाले यसै सप्ताहन्तमा इरानमाथि आक्रमण गर्ने तयारी गरेको सीएनएनले जनाएको छ। यद्यपि, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कारबाहीको अनुमति दिने वा नदिनेबारे अन्तिम निर्णय लिन बाँकी छ।

अमेरिकी समाचार एजेन्सी ‘एक्सियस’ (Axios) को रिपोर्टअनुसार, यदि अमेरिकी सेना सक्रिय भयो भने इरानमा केही हप्तासम्म आक्रमण हुनसक्ने सम्भावना छ। समाचारमा ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै आक्रमणको सम्भावना ९० प्रतिशत रहेको उल्लेख गरिएको छ।

इजरायलको सैन्य गुप्तचर निकायका पूर्वप्रमुख आमोस याडलिनले द्वन्द्व अब पहिलेभन्दा नजिक पुगेको बताएका छन्। अवस्था द्रुत गतिमा बिग्रँदै गइरहेको भए पनि कूटनीतिक बाटो अझै पूर्ण रूपमा समाप्त नभएको उनको भनाइ छ।

इरानका परमाणु र मिसाइल संरचनालाई निशाना बनाउने तयारी छ। द्वन्द्व अन्त्य गर्न कूटनीतिक प्रयासहरू पनि जारी छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका सल्लाहकार जारेड कुशनर र स्टिभ विटकफले मङ्गलबार जेनेभामा इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसँग तीन घण्टा वार्ता गरेका थिए।

दुवै पक्षले वार्तामा केही प्रगति भएको तर प्रमुख मुद्दाहरूमा सम्झौता हुन नसकेको बताएका छन्। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जे.डी. भान्सले केही मुद्दाहरूमा वार्ता सकारात्मक भएको बताए पनि इरान धेरै मुद्दाहरूमा राष्ट्रपतिले तोकेको ‘रेड लाइन’ (न्यूनतम सर्त) स्वीकार गर्न इच्छुक नदेखिएको बताए।

मध्यपूर्वमा सैन्य तैनाथी बढ्यो

रिपोर्टहरूका अनुसार, मध्यपूर्वमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। दुई विमान वाहक, लगभग एक दर्जन युद्धपोत, सयौँ लडाकु जेट र धेरै हवाई रक्षा प्रणाली तैनाथ गरिएको छ भने थप सैन्य उपकरणहरू पठाइएको छ।

ओपन-सोर्स ट्र्याकिङका अनुसार, हतियार र गोला-बारुद बोकेका १५० भन्दा बढी कार्गो उडानहरू यस क्षेत्रमा आइपुगेका छन्। ५० भन्दा बढी लडाकु जेटहरू मध्यपूर्वमा पठाइएको छ। यसैबीच, इरान र रुसले ओमान सागर र उत्तरी हिन्द महासागरमा संयुक्त नौसेना अभ्यासको घोषणा गरेका छन्।

इरान र अमेरिकाबीच चलिरहेको आणविक सम्झौता वार्तामा ‘ब्यालिस्टिक मिसाइल’ परियोजना विवादको सबैभन्दा ठूलो बिन्दु बनेको छ। इरान यस मुद्दामा सम्झौता गर्न इच्छुक छैन र यसलाई आफ्नो ‘रातो घेरा’ (Red Line) मान्दछ।

इरानको दाबी छ कि उसको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम रक्षाका लागि आवश्यक छ। इजरायल र अमेरिकाले जुन २०२५ मा इरानी आणविक स्थलहरूमा आक्रमण गर्दा इरानका क्षेप्यास्त्रहरूले नै देशलाई सुरक्षित राखेको उसको तर्क छ। अमेरिकाले इरानले हिजबुल्लाह र हुथी जस्ता प्रोक्सी समूहहरूलाई समर्थन गर्न बन्द गरोस् भन्ने पनि चाहन्छ। अमेरिका यी मुद्दाहरूलाई पनि सम्झौतामा समावेश गर्न चाहन्छ, तर इरान मुख्यतया आणविक मुद्दामा मात्र ध्यान केन्द्रित गर्न चाहन्छ।

इरानी अधिकारीहरूले बारम्बार क्षेप्यास्त्र कार्यक्रमका बारेमा कुनै पनि छलफल नहुने स्पष्ट पारेका छन्।