चीनमा भएको हाफ–म्याराथनमा रोबोटले मानिसको कीर्तिमान तोड्यो

बेइजिङ- चीनको तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको प्रविधि विकासलाई झल्काउने घटनामा बेइजिङमा आयोजित हाफ म्याराथनमा एउटा रोबोटले मानव विश्व कीर्तिमान नै उछिन्दै ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको छ । यो उपलब्धिले खेलकुद र कृत्रिम बौद्धिकताको संगममा नयाँ युग सुरु भएको संकेत दिएको छ ।

बेइजिङ इकोनोमिक–टेक्नोलोजिकल डेभलपमेन्ट एरिया (बेइजिङ ई–टाउन)बाट सुरु भएको २१ किलोमिटरको दौड चिनियाँ स्मार्टफोन निर्माता अनरद्वारा विकसित एक मानवाकृति रोबोटले ५० मिनेट २६ सेकेन्डमा पूरा गर्दै पहिलो स्थान हासिल गर्न सफल भएको हो । यो समय मानव हाफ म्याराथन विश्व कीर्तिमानधारी युगान्डाका धावक ज्याकोब किप्लिमोले मार्चमा बनाएको करिब ५७ मिनेटको समयभन्दा उल्लेखनीय रूपमा छिटो हो ।

गत वर्ष पहिलोपटक आयोजना गरिएको यो प्रतियोगितामा विजेता रोबोटले दुई घण्टा ४० मिनेट ४२ सेकेन्डमा दूरी पार गरेको थियो । त्यसको तुलनामा यो वर्षको प्रदर्शनले रोबोट प्रविधिमा भएको तीव्र प्रगति प्रस्ट पारेको छ ।

प्रतियोगिताको आकार पनि यसपटक उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै १०० भन्दा बढी टोलीको सहभागिता थियो । यसमा पाँच विदेशी टोली समेत समावेश थिए ।

दौड पूर्ण रूपमा सहज भने रहेन । केही रोबोट प्रारम्भमै लड्न पुगे । केही अवरोधमा ठोक्किएका थिए । आयोजकका अनुसार, करिब ४० प्रतिशत रोबोटले कुनै मानवीय हस्तक्षेपबिना स्वायत्त रूपमा पूरा मार्ग तय गर्न सफल भए । बाँकी भने रिमोट कन्ट्रोलमार्फत सञ्चालन गरिएका थिए ।

प्रतियोगितामा एउटा रोबोटले ट्राफिक प्रहरीको भूमिका निर्वाह गर्दै सहभागीलाई हातको संकेत र आवाजमार्फत निर्देशन दिएको दृश्यले दर्शकको ध्यान खिचेको थियो । यसले रोबोटको बहुआयामिक प्रयोगको सम्भावना झल्काएको छ ।

चीनमा प्रविधिको विकास औद्योगिक प्रगतिको विषय मात्र नभई रणनीतिक प्रतिस्पर्धासँग जोडिएको छ । विशेष गरी संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको प्रतिस्पर्धालाई मध्यनजर गर्दै बेइजिङले आफ्नो पछिल्लो पञ्चवर्षीय योजनामा ‘विज्ञान र प्रविधिको सीमालाई लक्षित गर्ने’ प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ । सन् २०२६ देखि २०३० सम्मको योजनाअन्तर्गत मानवाकृति रोबोटजस्ता उन्नत प्रविधिको विकासलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ ।

लन्डनस्थित प्रविधि अनुसन्धान संस्था ओमडियाको हालैको प्रतिवेदनानुसार, एजिबोट, युनिट्री रोबोटिक्स र युबिटेक रोबोटिक्स कर्पजस्ता चिनियाँ कम्पनी विश्व बजारमा सामान्य प्रयोजनका मूर्त बौद्धिक रोबोट उत्पादन र आपूर्तिमा अग्रपंक्तिमा उभिएका छन् । यी कम्पनीले गत वर्ष मात्र हजारौँ युनिट रोबोट विश्वभर पठाएका थिए । यसले चीनको यो क्षेत्रमा बढ्दो प्रभावलाई पुष्टि गर्छ ।

यो घटनाले केवल एउटा दौड जित्ने उपलब्धि नभई मानव क्षमतासँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम कृत्रिम प्रविधिको तीव्र विकासको संकेत दिएको छ । यसले आउँदा दिनमा खेलकुददेखि उद्योगसम्म व्यापक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ । रासस/एपी