अठासीमध्ये पचासी पालिकाको बजेट सार्वजनिक
कैलाली। सुदूरपश्चिम प्रदेशका ८८ मध्ये ८५ स्थानीय तहले आफ्नो बजेट सार्वजनिक गरेका छन् । बजेट प्रस्तुत नगर्नेमा कैलालीका दुई र अछामको एउटा पालिका रहेका छन् । स्थानीय तहले असार १० गतेभित्र बजेट ल्याइसक्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था भए पनि अझै केही पालिकाले बजेट ल्याउन सकेका छैनन् । बाजुराका जिल्ला समन्वय प्रमुख तुलसीराम रोकायाका अनुसार बाजुराका नौ वटै पालिकाको बजेट सार्वजनिक भइसकेको छ ।
बझाङका समन्वय प्रमुख नरबहादुर बोहराका अनुसार बझाङका १२ वटै पालिकामै निर्धारित समयमै बजेट ल्याइएको छ । अछामका १० मध्ये एउटा बान्नीगढीजयगढ गाउँपालिकामा बजेट आउन बाँकी रहेको समन्वय प्रमुख ललितबहादुर कुँवरले बताउनुभयो । बैतडीका १० र दार्चुलाका पनि नौ वटै पालिकाको बजेट आएको छ ।
यस्तै डडेलधुराका सात वटै पालिकाको बजेट आइसकेको छ । डोटी जिल्ला समन्वय प्रमुख लक्ष्मणबहादुर सिंहका अनुसार डोटीका नौ वटै पालिकामा बजेट ल्याइएको छ । कञ्चनपुरका समन्वय प्रमुख दुर्गादत्त बोहोराका अनुसार कञ्चनपुरका सातै पालिकाको बजेट आएको छ ।
सबैभन्दा बढी १३ पालिका रहेको कैलालीमा टीकापुर नगरपालिका र जोशीपुर गाउँपालिकाबाहेक सबै पालिकाको बजेट आएको छ । टीकापुर नगरप्रमुख र उपप्रमुखविहीन भएकाले आगामी साता बजेट ल्याउने गरेर तयारी भएको छ ।
बैतडीका नगरपालिकाको बजेट दुई अर्ब बयानब्बे करोडभन्दा बढी
वासुलिङ समाचारदाताका अनुसार बैतडीका स्थानीय तहले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि बजेट सार्वजनिक गरेका छन् । जिल्लाका चार वटै नगरपालिकाले नगर सभामार्फत बजेट प्रस्तुत गर्दै शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन, पूर्वाधार विकास तथा रोजगारीलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् ।
जिल्लाको सदरमुकाम रहेको दशरथचन्द नगरपालिकाले आगामी आवका लागि ९१ करोड ७२ लाख ३६ हजार रुपियाँको बजेट ल्याएको छ । नगर सभाको नवौँ अधिवेशनमा उपप्रमुख कौशिला चन्दले बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो ।
बजेटमा शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन तथा रोजगारी प्रवर्धनका कार्यक्रमलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ । साथै नगर बससेवा विस्तार र नगर प्रहरी भर्ना गर्ने योजना पनि समेटिएको छ । यसअघि नगरप्रमुख पुष्करराज जोशीले नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै विगतका सफल कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइने बताउनुभएको थियो ।
यस्तै पुर्चौंडी नगरपालिकाले आगामी आवका लागि ७३ करोड १३ लाख ७६ हजार रुपियाँको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । उपप्रमुख मीना धानुकको निर्देशनमा नगर प्रवक्ता धीरेन्द्र वमले नगर सभामा बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो । बजेटमा सङ्घीय तथा प्रदेश सरकारबाट प्राप्त हुने विभिन्न अनुदान, राजस्व बाँडफाँट र आन्तरिक स्रोतलाई आधार बनाइएको जनाइएको छ ।
पाटन नगरपालिकाले आगामी आवका लागि ६९ करोड ५८ लाख ६६ हजार पाँच सय रुपियाँको बजेट बहुमतबाट पारित गरेको छ । उपप्रमुख कमलसिंह बोहोराको असहमतिबिच नगर सभाले बजेट पारित गरेको हो । नगरप्रमुख गौरीसिंह रावलले सामाजिक विकास समितिका संयोजक तथा वडा नम्बर ८ का अध्यक्ष हरिश विष्टमार्फत बजेट प्रस्तुत गराउनुभएको थियो ।
उपप्रमुख बोहोराले योजना तर्जुमा सम्बन्धी कानुनी व्यवस्था अनुसार बजेट निर्माण प्रक्रिया सहभागितामूलक, पारदर्शी र विधिसम्मत हुनुपर्ने भए पनि पाटन नगरपालिकामा ती प्रक्रियाको पर्याप्त पालना नभएकाले बजेट नपढेको बताउनुभयो । उहाँले बजेटमा जनताको आवश्यकता, सहभागिता र कानुनी प्रक्रियाका आधारमा निर्माण हुनुपर्नेमा जोड दिँदै बहुमतका आधारमा मात्र बजेट पारित गर्ने प्रयास स्थानीय लोकतन्त्र, सुशासन र विधिको शासनको पालनाविपरीत भएको जिकिर पनि गर्नुभयो ।
मेलौली नगरपालिकाले पनि आगामी आव २०८३/८४ का लागि ५७ करोड ७९ लाख ४४ हजार रुपियाँ बराबरको बजेट ल्याएको छ । नगर सभाको पहिलो अधिवेशनमा उपप्रमुख पार्वती बोहोरा विष्टले बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो । बजेटमा सङ्घीय तथा प्रदेश सरकारका वित्तीय समानीकरण, ससर्त, विशेष तथा समपूरक अनुदानलाई मुख्य स्रोतका रूपमा समेटिएको छ ।
नगरप्रमुख भीमबहादुर चन्दका अनुसार विकासनिर्माण, सेवा प्रवाह तथा आधारभूत क्षेत्रको सुदृढीकरणलाई बजेटले प्राथमिकता दिएको छ । चार वटै नगरपालिकाले सार्वजनिक गरेको बजेटको आकार दुई अर्ब ९२ करोड २४ लाख रुपियाँ पुगेको छ ।
यसैबिच जिल्लाका छ वटै गाउँपालिकाले पनि आगामी आवका लागि अनुमानित बजेट गाउँ सभामा पेस गरेका छन् । गाउँ सभाबाट पारित भएपछि ती बजेट सार्वजनिक गरिने जनाइएको छ ।
स्थानीय तहले आगामी आवका लागि बजेटमार्फत विकासनिर्माण, सेवा प्रवाह सुधार तथा नागरिकको जीवनस्तर उकास्ने कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् ।
दार्चुलामा रोजगारी र उद्योग प्रवर्धमा जोड
खलङ्गा समाचारदाताका अनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेशको हिमाली जिल्लाका रूपमा रहेको दार्चुलाका नौ वटै स्थानीय तहले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि बजेट ल्याएका छन् । यहाँका दुई नगरपालिका र सात वटा गाउँपालिकाले बुधबार आगामी आवका लागि बजेट ल्याएका हुन् । संवैधानिक व्यवस्था अनुसार असार १० गते नै यहाँका सबै स्थानीय तहले नीति तथा कार्यक्रमसँगै बजेट ल्याएका छन् ।
जिल्ला सदरमुकाम खलङ्गामा रहेको महाकाली नगरपालिकाले स्थानीयस्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्ने, कृषि, पर्यटन र साना उद्योगको प्रवर्धनबाट नागरिकको आर्थिक सशक्तीकरण गर्नेलगायतका विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको नगर उपप्रमुख दुर्गाकुमारी खत्री विष्टले जानकारी दिनुभयो । नगरपालिकाले आगामी आवका लागि चालुतर्फ ६० करोड ९७ लाख, पुँजीगततर्फ सात करोड ८० लाख र वित्तीयतर्फ ९६ लाख रुपियाँको बजेट ल्याएको छ ।
शैल्यशिखर नगरपालिकाका नगर उपप्रमुख शान्ति खडायतका अनुसार आगामी आवका लागि चालुतर्फ ४२ करोड ८३ लाख ७५ हजार र पुँजीगततर्फ ३८ करोड २९ लाख ४४ हजार गरेर कुल ८१ करोड ३३ लाख १९ हजार रुपियाँको बजेट सभामा पेस गरिएको छ । बजेटमार्फत केही पुराना कार्यक्रम तथा केही नयाँ कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिएको उहाँको भनाइ छ ।
दार्चुलाको लेकम गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि कुल ५३ करोड ९४ लाख ८३ हजार रुपियाँको बजेट सभामा पेस गरेको उपाध्यक्ष माधवी जोशीले जानकारी दिनुभयो । गाउँपालिकाले आन्तरिक राजस्व ५० लाख, सङ्घीय सरकारको राजस्व बाँडफाँटबाट प्राप्त हुने रकम दुई करोड २३ लाख ५७ हजार, प्रदेश सरकारको राजस्व बाँडफाँटबाट १८ लाख नौ हजार, अन्तरसरकारी वित्तीय हस्तान्तरणको ४५ करोड ३१ लाख ५१ हजार रुपियाँ प्राप्त हुने अनुमानसहित गाउँपालिकाको १९ औँ अधिवेशनमार्फत बजेट सभामा पेस गरिएको उपाध्यक्ष जोशीले बताउनुभयो ।
नौगाड गाउँपालिकाले आगामी आवका ५२ करोड ७० लाख ९८ हजार रुपियाँको बजेट सभामा पेस गरेको उपाध्यक्ष जगतसिंह ठगुन्नाले जानकारी दिनुभयो । मार्मा गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि ५१ करोड २३ लाख १२ हजार बजेट गाउँ सभामा पेस गरेको उपाध्यक्ष शर्मिलाकुमारी चन्द सिंहले जानकारी दिनुभयो ।
अपिहिमाल गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि ४४ करोड ३५ लाख ४२ हजार रुपियाँको बजेट प्रस्तुत गरेको उपाध्यक्ष देवकीदेवी बोहोराले जानकारी दिनुभयो । यस्तै दुहुँ गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष शान्ति बमका अनुसार गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि कुल ३७ करोड ७० लाख ७४ हजार रुपियाँको बजेट गाउँ सभामार्फत प्रस्तुत गरिएको छ । बजेटले शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्नेलगायतका क्षेत्रलाई समेटेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
यस्तै मालिकार्जुन गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि ६८ करोड ६९ लाख ३४ हजार रुपियाँको अनुमानित वार्षिक बजेट प्रस्तुत गरिएको उपाध्यक्ष कल्यानसिंह धामीले जानकारी दिनुभयो । व्यास गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि कुल ५५ करोड ३४ हजार रुपियाँको बजेट ल्याएको उपाध्यक्ष विनोदसिंह कुँवरले जानकारी दिनुभयो ।
अजयमेरुको बजेट ४९ करोडभन्दा बढी
अमरगढी समाचारदाताका अनुसार अजयमेरु गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ४९ करोड पाँच लाख ७२ हजार रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । बुधबार आयोजित गाउँ सभामा गाउँपालिका उपाध्यक्ष वसन्ती पालले कुल आयव्ययको बजेट प्रस्तुत गर्दै विकास, सेवा प्रवाह र सामाजिक क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखिएको बताउनुभयो ।
बजेट वक्तव्यमा गाउँपालिकाका प्रत्येक नागरिकलाई आधा घण्टाभित्र आधारभूत स्वास्थ्यसेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको, गाउँपालिकालाई पूर्ण खोपयुक्त घोषणा गरिएको, कृषि एम्बुलेन्स सेवा सञ्चालनमा ल्याइएको तथा ऐतिहासिक अजयमेरुकोट संरक्षण गरी विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत गराउने पहल अघि बढाइएको उल्लेख गरिएको छ ।
गन्यापधुराको बजेट ४८ करोड
गन्यापधुरा गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ४८ करोड ३८ लाख रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । गाउँपालिकाको गाउँ सभामा उपाध्यक्ष ज्ञानु सेटी देउवाले गाउँपालिका अध्यक्ष इन्द्रबहादुर कार्कीको अनुमतिमा बजेट प्रस्तुत गर्दै जनअपेक्षा सम्बोधन गर्ने गरेर योजना तथा कार्यक्रम समेटिएको बताउनुभयो ।
बजेटमा शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, खानेपानी, पूर्वाधार विकास, सामाजिक सुरक्षा तथा आर्थिक समृद्धिसँग सम्बन्धित कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखिएको जनाइएको छ । गाउँपालिकाको कुल बजेटमध्ये चालुतर्फ २९ करोड ५८ लाख ८६ हजार रुपियाँ र पुँजीगततर्फ १८ करोड ८० लाख रुपियाँ विनियोजन गरिएको छ ।
शुक्लाफाँटाको बजेट छयानब्बे करोड
बेलौरी समाचारदाताका अनुसार कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि नीति तथा कार्यक्रम र बजेट पारित गरेको छ । पालिकाको २२ औँ नगर सभाबाट नगर उपप्रमुख कल्पना पन्तले आगामी आवका लागि ९५ करोड ८४ लाख रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गर्नुभएको हो
त्यसै गरी लालझाडी गाउँपालिकाको २० औँ गाउँ सभाको दोस्रो बैठकले ४६ करोड पाँच लाख रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गरेको थियो । बजेट उपाध्यक्ष सपना चौधरी रानाले प्रस्तुत गर्नुभएको थियो ।
शिक्षक आन्दोलनले बजेट स्थागित
घोडाघोडी समाचारदाताका अनुसार कैलालीको जोशीपुर गाउँपालिकाले शिक्षक आन्दोलनका कारण निर्धारित समयमा बजेट ल्याउन सकेको छैन । गाउँपालिका अध्यक्ष चित्रबहादुर चौधरीले निजी स्रोतका शिक्षकले परीक्षा नलिई सिधै स्थायी गर्नुपर्ने माग राखेर आन्दोलन गरेपछि असार ९ गते सार्वजनिक गर्ने भनिएको बजेट सार्वजनिक हुन नसकेको जानकारी दिनुभयो ।
उहाँले निजी शिक्षकलाई स्थायी नगर्दासम्म बजेट पास हुन नदिन दबाब दिँदै गाउँपालिकामा धर्ना दिएपछि बुधबार वार्ताका लागि छलफलमा बसेको बताउनुभयो । गाउँपालिकाको आन्तरिक बजेट एक करोड ८२ लाख मात्र रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “यति थोरै बजेटले पालिकाको विकास गरौँ कि शिक्षकको तलबमा खर्च गरौँ ।”
असार १० गतेभित्र नीति तथा कार्यक्रम, बजेट सार्वजनिक गरिसक्नुपर्ने भए पनि यस पटक कैलालीका केही पालिकाले निर्धारित समयअगावै आगामी वर्षका लागि नीति कार्यक्रम तथा बजेट सार्वजनिक गरेका छन् । भजनी, लम्कीचुहा, गौरीगङ्गालगायत नगरपालिकाले असार पहिलो साता आगामी वर्षका लागि बजेट सार्वजनिक गरिसकेको जनाएका छन् ।
त्यस्तै घोडाघोडी नगरपालिकाका उपप्रमुख गुलियाकुमारी चौधरीले नगर सभाको २३ औँ अधिवेशन नगर सभामा आव २०८३/८४ का लागि एक अर्ब चार करोड ४७ लाख आठ हजार रुपियाँको अनुमानित बजेट प्रस्तुत गर्नुभयो ।
घोडाघोडीको चालु आवभन्दा तीन करोड रुपियाँले बढेर आगामी वर्षका लागि बजेट आएको छ । नगरपालिकाको चालु आवको अनुमानित आन्तरिक आम्दानी १४ करोड ८१ लाख ३२ हजार ९६२ रुपियाँ रहेको थियो ।
त्यसै गरी बर्दगोरिया गाउँपालिकाले आगामी आव २०८२/८३ का लागि एक अर्ब नौ करोड २१ लाख १५ हजार रुपियाँ अनुमानित बजेट सार्वजनिक गरेको छ । आव २०८२/८३ का लागि एक अर्ब दुई करोड ९१ लाख रुपियाँको वार्षिक बजेट सार्वजनिक गरेको उक्त पालिकाको यस पटकको बजेटको आकार करिब सात करोड रुपियाँले वृद्धि भएको देखिन्छ ।
टीकापुरको बजेट अनिर्णीत
टीकापुर समाचारदाताका अनुसार समयमै बजेट ल्याउने टीकापुर नगरपालिकाको यस वर्ष नगर सभा बस्न नसकेर बजेट र नीति तथा कार्यक्रम नै आउन सकेको छैन ।
कैलाली। सुदूरपश्चिम प्रदेशका ८८ मध्ये ८५ स्थानीय तहले आफ्नो बजेट सार्वजनिक गरेका छन् । बजेट प्रस्तुत नगर्नेमा कैलालीका दुई र अछामको एउटा पालिका रहेका छन् । स्थानीय तहले असार १० गतेभित्र बजेट ल्याइसक्नुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था भए पनि अझै केही पालिकाले बजेट ल्याउन सकेका छैनन् । बाजुराका जिल्ला समन्वय प्रमुख तुलसीराम रोकायाका अनुसार बाजुराका नौ वटै पालिकाको बजेट सार्वजनिक भइसकेको छ ।
बझाङका समन्वय प्रमुख नरबहादुर बोहराका अनुसार बझाङका १२ वटै पालिकामै निर्धारित समयमै बजेट ल्याइएको छ । अछामका १० मध्ये एउटा बान्नीगढीजयगढ गाउँपालिकामा बजेट आउन बाँकी रहेको समन्वय प्रमुख ललितबहादुर कुँवरले बताउनुभयो । बैतडीका १० र दार्चुलाका पनि नौ वटै पालिकाको बजेट आएको छ ।
यस्तै डडेलधुराका सात वटै पालिकाको बजेट आइसकेको छ । डोटी जिल्ला समन्वय प्रमुख लक्ष्मणबहादुर सिंहका अनुसार डोटीका नौ वटै पालिकामा बजेट ल्याइएको छ । कञ्चनपुरका समन्वय प्रमुख दुर्गादत्त बोहोराका अनुसार कञ्चनपुरका सातै पालिकाको बजेट आएको छ ।
सबैभन्दा बढी १३ पालिका रहेको कैलालीमा टीकापुर नगरपालिका र जोशीपुर गाउँपालिकाबाहेक सबै पालिकाको बजेट आएको छ । टीकापुर नगरप्रमुख र उपप्रमुखविहीन भएकाले आगामी साता बजेट ल्याउने गरेर तयारी भएको छ ।
बैतडीका नगरपालिकाको बजेट दुई अर्ब बयानब्बे करोडभन्दा बढी
वासुलिङ समाचारदाताका अनुसार बैतडीका स्थानीय तहले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि बजेट सार्वजनिक गरेका छन् । जिल्लाका चार वटै नगरपालिकाले नगर सभामार्फत बजेट प्रस्तुत गर्दै शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन, पूर्वाधार विकास तथा रोजगारीलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् ।
जिल्लाको सदरमुकाम रहेको दशरथचन्द नगरपालिकाले आगामी आवका लागि ९१ करोड ७२ लाख ३६ हजार रुपियाँको बजेट ल्याएको छ । नगर सभाको नवौँ अधिवेशनमा उपप्रमुख कौशिला चन्दले बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो ।
बजेटमा शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, पर्यटन तथा रोजगारी प्रवर्धनका कार्यक्रमलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ । साथै नगर बससेवा विस्तार र नगर प्रहरी भर्ना गर्ने योजना पनि समेटिएको छ । यसअघि नगरप्रमुख पुष्करराज जोशीले नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै विगतका सफल कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइने बताउनुभएको थियो ।
यस्तै पुर्चौंडी नगरपालिकाले आगामी आवका लागि ७३ करोड १३ लाख ७६ हजार रुपियाँको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । उपप्रमुख मीना धानुकको निर्देशनमा नगर प्रवक्ता धीरेन्द्र वमले नगर सभामा बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो । बजेटमा सङ्घीय तथा प्रदेश सरकारबाट प्राप्त हुने विभिन्न अनुदान, राजस्व बाँडफाँट र आन्तरिक स्रोतलाई आधार बनाइएको जनाइएको छ ।
पाटन नगरपालिकाले आगामी आवका लागि ६९ करोड ५८ लाख ६६ हजार पाँच सय रुपियाँको बजेट बहुमतबाट पारित गरेको छ । उपप्रमुख कमलसिंह बोहोराको असहमतिबिच नगर सभाले बजेट पारित गरेको हो । नगरप्रमुख गौरीसिंह रावलले सामाजिक विकास समितिका संयोजक तथा वडा नम्बर ८ का अध्यक्ष हरिश विष्टमार्फत बजेट प्रस्तुत गराउनुभएको थियो ।
उपप्रमुख बोहोराले योजना तर्जुमा सम्बन्धी कानुनी व्यवस्था अनुसार बजेट निर्माण प्रक्रिया सहभागितामूलक, पारदर्शी र विधिसम्मत हुनुपर्ने भए पनि पाटन नगरपालिकामा ती प्रक्रियाको पर्याप्त पालना नभएकाले बजेट नपढेको बताउनुभयो । उहाँले बजेटमा जनताको आवश्यकता, सहभागिता र कानुनी प्रक्रियाका आधारमा निर्माण हुनुपर्नेमा जोड दिँदै बहुमतका आधारमा मात्र बजेट पारित गर्ने प्रयास स्थानीय लोकतन्त्र, सुशासन र विधिको शासनको पालनाविपरीत भएको जिकिर पनि गर्नुभयो ।
मेलौली नगरपालिकाले पनि आगामी आव २०८३/८४ का लागि ५७ करोड ७९ लाख ४४ हजार रुपियाँ बराबरको बजेट ल्याएको छ । नगर सभाको पहिलो अधिवेशनमा उपप्रमुख पार्वती बोहोरा विष्टले बजेट प्रस्तुत गर्नुभएको हो । बजेटमा सङ्घीय तथा प्रदेश सरकारका वित्तीय समानीकरण, ससर्त, विशेष तथा समपूरक अनुदानलाई मुख्य स्रोतका रूपमा समेटिएको छ ।
नगरप्रमुख भीमबहादुर चन्दका अनुसार विकासनिर्माण, सेवा प्रवाह तथा आधारभूत क्षेत्रको सुदृढीकरणलाई बजेटले प्राथमिकता दिएको छ । चार वटै नगरपालिकाले सार्वजनिक गरेको बजेटको आकार दुई अर्ब ९२ करोड २४ लाख रुपियाँ पुगेको छ ।
यसैबिच जिल्लाका छ वटै गाउँपालिकाले पनि आगामी आवका लागि अनुमानित बजेट गाउँ सभामा पेस गरेका छन् । गाउँ सभाबाट पारित भएपछि ती बजेट सार्वजनिक गरिने जनाइएको छ ।
स्थानीय तहले आगामी आवका लागि बजेटमार्फत विकासनिर्माण, सेवा प्रवाह सुधार तथा नागरिकको जीवनस्तर उकास्ने कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखेका छन् ।
दार्चुलामा रोजगारी र उद्योग प्रवर्धमा जोड
खलङ्गा समाचारदाताका अनुसार सुदूरपश्चिम प्रदेशको हिमाली जिल्लाका रूपमा रहेको दार्चुलाका नौ वटै स्थानीय तहले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि बजेट ल्याएका छन् । यहाँका दुई नगरपालिका र सात वटा गाउँपालिकाले बुधबार आगामी आवका लागि बजेट ल्याएका हुन् । संवैधानिक व्यवस्था अनुसार असार १० गते नै यहाँका सबै स्थानीय तहले नीति तथा कार्यक्रमसँगै बजेट ल्याएका छन् ।
जिल्ला सदरमुकाम खलङ्गामा रहेको महाकाली नगरपालिकाले स्थानीयस्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्ने, कृषि, पर्यटन र साना उद्योगको प्रवर्धनबाट नागरिकको आर्थिक सशक्तीकरण गर्नेलगायतका विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको नगर उपप्रमुख दुर्गाकुमारी खत्री विष्टले जानकारी दिनुभयो । नगरपालिकाले आगामी आवका लागि चालुतर्फ ६० करोड ९७ लाख, पुँजीगततर्फ सात करोड ८० लाख र वित्तीयतर्फ ९६ लाख रुपियाँको बजेट ल्याएको छ ।
शैल्यशिखर नगरपालिकाका नगर उपप्रमुख शान्ति खडायतका अनुसार आगामी आवका लागि चालुतर्फ ४२ करोड ८३ लाख ७५ हजार र पुँजीगततर्फ ३८ करोड २९ लाख ४४ हजार गरेर कुल ८१ करोड ३३ लाख १९ हजार रुपियाँको बजेट सभामा पेस गरिएको छ । बजेटमार्फत केही पुराना कार्यक्रम तथा केही नयाँ कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिएको उहाँको भनाइ छ ।
दार्चुलाको लेकम गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि कुल ५३ करोड ९४ लाख ८३ हजार रुपियाँको बजेट सभामा पेस गरेको उपाध्यक्ष माधवी जोशीले जानकारी दिनुभयो । गाउँपालिकाले आन्तरिक राजस्व ५० लाख, सङ्घीय सरकारको राजस्व बाँडफाँटबाट प्राप्त हुने रकम दुई करोड २३ लाख ५७ हजार, प्रदेश सरकारको राजस्व बाँडफाँटबाट १८ लाख नौ हजार, अन्तरसरकारी वित्तीय हस्तान्तरणको ४५ करोड ३१ लाख ५१ हजार रुपियाँ प्राप्त हुने अनुमानसहित गाउँपालिकाको १९ औँ अधिवेशनमार्फत बजेट सभामा पेस गरिएको उपाध्यक्ष जोशीले बताउनुभयो ।
नौगाड गाउँपालिकाले आगामी आवका ५२ करोड ७० लाख ९८ हजार रुपियाँको बजेट सभामा पेस गरेको उपाध्यक्ष जगतसिंह ठगुन्नाले जानकारी दिनुभयो । मार्मा गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि ५१ करोड २३ लाख १२ हजार बजेट गाउँ सभामा पेस गरेको उपाध्यक्ष शर्मिलाकुमारी चन्द सिंहले जानकारी दिनुभयो ।
अपिहिमाल गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि ४४ करोड ३५ लाख ४२ हजार रुपियाँको बजेट प्रस्तुत गरेको उपाध्यक्ष देवकीदेवी बोहोराले जानकारी दिनुभयो । यस्तै दुहुँ गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष शान्ति बमका अनुसार गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि कुल ३७ करोड ७० लाख ७४ हजार रुपियाँको बजेट गाउँ सभामार्फत प्रस्तुत गरिएको छ । बजेटले शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्नेलगायतका क्षेत्रलाई समेटेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
यस्तै मालिकार्जुन गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि ६८ करोड ६९ लाख ३४ हजार रुपियाँको अनुमानित वार्षिक बजेट प्रस्तुत गरिएको उपाध्यक्ष कल्यानसिंह धामीले जानकारी दिनुभयो । व्यास गाउँपालिकाले आगामी आवका लागि कुल ५५ करोड ३४ हजार रुपियाँको बजेट ल्याएको उपाध्यक्ष विनोदसिंह कुँवरले जानकारी दिनुभयो ।
अजयमेरुको बजेट ४९ करोडभन्दा बढी
अमरगढी समाचारदाताका अनुसार अजयमेरु गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ४९ करोड पाँच लाख ७२ हजार रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । बुधबार आयोजित गाउँ सभामा गाउँपालिका उपाध्यक्ष वसन्ती पालले कुल आयव्ययको बजेट प्रस्तुत गर्दै विकास, सेवा प्रवाह र सामाजिक क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखिएको बताउनुभयो ।
बजेट वक्तव्यमा गाउँपालिकाका प्रत्येक नागरिकलाई आधा घण्टाभित्र आधारभूत स्वास्थ्यसेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरिएको, गाउँपालिकालाई पूर्ण खोपयुक्त घोषणा गरिएको, कृषि एम्बुलेन्स सेवा सञ्चालनमा ल्याइएको तथा ऐतिहासिक अजयमेरुकोट संरक्षण गरी विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत गराउने पहल अघि बढाइएको उल्लेख गरिएको छ ।
गन्यापधुराको बजेट ४८ करोड
गन्यापधुरा गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि ४८ करोड ३८ लाख रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गरेको छ । गाउँपालिकाको गाउँ सभामा उपाध्यक्ष ज्ञानु सेटी देउवाले गाउँपालिका अध्यक्ष इन्द्रबहादुर कार्कीको अनुमतिमा बजेट प्रस्तुत गर्दै जनअपेक्षा सम्बोधन गर्ने गरेर योजना तथा कार्यक्रम समेटिएको बताउनुभयो ।
बजेटमा शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, खानेपानी, पूर्वाधार विकास, सामाजिक सुरक्षा तथा आर्थिक समृद्धिसँग सम्बन्धित कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राखिएको जनाइएको छ । गाउँपालिकाको कुल बजेटमध्ये चालुतर्फ २९ करोड ५८ लाख ८६ हजार रुपियाँ र पुँजीगततर्फ १८ करोड ८० लाख रुपियाँ विनियोजन गरिएको छ ।
शुक्लाफाँटाको बजेट छयानब्बे करोड
बेलौरी समाचारदाताका अनुसार कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिकाले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि नीति तथा कार्यक्रम र बजेट पारित गरेको छ । पालिकाको २२ औँ नगर सभाबाट नगर उपप्रमुख कल्पना पन्तले आगामी आवका लागि ९५ करोड ८४ लाख रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गर्नुभएको हो
त्यसै गरी लालझाडी गाउँपालिकाको २० औँ गाउँ सभाको दोस्रो बैठकले ४६ करोड पाँच लाख रुपियाँभन्दा बढीको बजेट सार्वजनिक गरेको थियो । बजेट उपाध्यक्ष सपना चौधरी रानाले प्रस्तुत गर्नुभएको थियो ।
शिक्षक आन्दोलनले बजेट स्थागित
घोडाघोडी समाचारदाताका अनुसार कैलालीको जोशीपुर गाउँपालिकाले शिक्षक आन्दोलनका कारण निर्धारित समयमा बजेट ल्याउन सकेको छैन । गाउँपालिका अध्यक्ष चित्रबहादुर चौधरीले निजी स्रोतका शिक्षकले परीक्षा नलिई सिधै स्थायी गर्नुपर्ने माग राखेर आन्दोलन गरेपछि असार ९ गते सार्वजनिक गर्ने भनिएको बजेट सार्वजनिक हुन नसकेको जानकारी दिनुभयो ।
उहाँले निजी शिक्षकलाई स्थायी नगर्दासम्म बजेट पास हुन नदिन दबाब दिँदै गाउँपालिकामा धर्ना दिएपछि बुधबार वार्ताका लागि छलफलमा बसेको बताउनुभयो । गाउँपालिकाको आन्तरिक बजेट एक करोड ८२ लाख मात्र रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “यति थोरै बजेटले पालिकाको विकास गरौँ कि शिक्षकको तलबमा खर्च गरौँ ।”
असार १० गतेभित्र नीति तथा कार्यक्रम, बजेट सार्वजनिक गरिसक्नुपर्ने भए पनि यस पटक कैलालीका केही पालिकाले निर्धारित समयअगावै आगामी वर्षका लागि नीति कार्यक्रम तथा बजेट सार्वजनिक गरेका छन् । भजनी, लम्कीचुहा, गौरीगङ्गालगायत नगरपालिकाले असार पहिलो साता आगामी वर्षका लागि बजेट सार्वजनिक गरिसकेको जनाएका छन् ।
त्यस्तै घोडाघोडी नगरपालिकाका उपप्रमुख गुलियाकुमारी चौधरीले नगर सभाको २३ औँ अधिवेशन नगर सभामा आव २०८३/८४ का लागि एक अर्ब चार करोड ४७ लाख आठ हजार रुपियाँको अनुमानित बजेट प्रस्तुत गर्नुभयो ।
घोडाघोडीको चालु आवभन्दा तीन करोड रुपियाँले बढेर आगामी वर्षका लागि बजेट आएको छ । नगरपालिकाको चालु आवको अनुमानित आन्तरिक आम्दानी १४ करोड ८१ लाख ३२ हजार ९६२ रुपियाँ रहेको थियो ।
त्यसै गरी बर्दगोरिया गाउँपालिकाले आगामी आव २०८२/८३ का लागि एक अर्ब नौ करोड २१ लाख १५ हजार रुपियाँ अनुमानित बजेट सार्वजनिक गरेको छ । आव २०८२/८३ का लागि एक अर्ब दुई करोड ९१ लाख रुपियाँको वार्षिक बजेट सार्वजनिक गरेको उक्त पालिकाको यस पटकको बजेटको आकार करिब सात करोड रुपियाँले वृद्धि भएको देखिन्छ ।
टीकापुरको बजेट अनिर्णीत
टीकापुर समाचारदाताका अनुसार समयमै बजेट ल्याउने टीकापुर नगरपालिकाको यस वर्ष नगर सभा बस्न नसकेर बजेट र नीति तथा कार्यक्रम नै आउन सकेको छैन ।
असार १० गते स्थानीय सभामा बजेट पेस गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था भए पनि नगरपालिकाको कार्यवाहक नगरप्रमुख को हुने भन्ने विवादका कारण नगर सभा प्रभावित भएर बजेट अनिर्णीत भएको हो । निर्वाचित नगरप्रमुख र उपप्रमुख नभएको नगरपालिकामा २०८२ फागुन कार्यवाहक नगरप्रमख बन्नुभएका कार्यपालिका सदस्य रामबहादुर नगार्जीलाई २०८३ जेठ १४ गते कार्यपालिकाका बहुमत सदस्यले हटाएर ६ नम्बर वडाका अध्यक्ष बलिराम चौधरीलाई नयाँ कार्यवाहक चयन गरेपछि विवाद सुरु भएको छ ।
नगार्जीले आफूलाई हटाउन नमिल्ने भन्दै सर्वोच्च अदालत गुहारेपछि अदालतले जेठ १४ गतेको कार्यपालिकाको निर्णय कार्यान्वयन नगर्नु भनेर अल्पकालीन आदेश जारी गर्दै असार ८ गते दुवै पक्षलाई बोलाएको थियो । असार ८ मा हेर्न नभ्याइने भन्दै सुनुवाइ नभएपछि अदालतले असार २२ का लागि पेसी तोकेको छ ।
नगर सभाको नीति तथा कार्यक्रम तयार भइसकेको, वडा भेलामार्फत योजना छानेर नगरपालिकामा बुझाइसकेको र शाखाले पनि योजना बुझाइसकेकाले असारभित्रै सभा हुने गरेर तयारी भइरहेको आर्थिक विकास समितिका संयोजक तथा ७ नम्बर वडाका अध्यक्ष यज्ञप्रसाद न्यौपाने बताउनुभयो । समयमा सभा हुन नसकेपछि सुदू्रपश्चिम प्रदेशको गाउँ सभा नगर सभा कार्य सञ्चालन ऐन, २०७५ को दफा ३ (६) अनुसार सभाका एक चौथाइ सदस्यले सभा बोलाउनुपर्ने माग गर्दै सभाका ज्येष्ठ सदस्यलाई निवेदन हाल्ने तयारी भइरहेको छ ।
असार १० गते स्थानीय सभामा बजेट पेस गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्था भए पनि नगरपालिकाको कार्यवाहक नगरप्रमुख को हुने भन्ने विवादका कारण नगर सभा प्रभावित भएर बजेट अनिर्णीत भएको हो । निर्वाचित नगरप्रमुख र उपप्रमुख नभएको नगरपालिकामा २०८२ फागुन कार्यवाहक नगरप्रमख बन्नुभएका कार्यपालिका सदस्य रामबहादुर नगार्जीलाई २०८३ जेठ १४ गते कार्यपालिकाका बहुमत सदस्यले हटाएर ६ नम्बर वडाका अध्यक्ष बलिराम चौधरीलाई नयाँ कार्यवाहक चयन गरेपछि विवाद सुरु भएको छ ।
नगार्जीले आफूलाई हटाउन नमिल्ने भन्दै सर्वोच्च अदालत गुहारेपछि अदालतले जेठ १४ गतेको कार्यपालिकाको निर्णय कार्यान्वयन नगर्नु भनेर अल्पकालीन आदेश जारी गर्दै असार ८ गते दुवै पक्षलाई बोलाएको थियो । असार ८ मा हेर्न नभ्याइने भन्दै सुनुवाइ नभएपछि अदालतले असार २२ का लागि पेसी तोकेको छ ।
नगर सभाको नीति तथा कार्यक्रम तयार भइसकेको, वडा भेलामार्फत योजना छानेर नगरपालिकामा बुझाइसकेको र शाखाले पनि योजना बुझाइसकेकाले असारभित्रै सभा हुने गरेर तयारी भइरहेको आर्थिक विकास समितिका संयोजक तथा ७ नम्बर वडाका अध्यक्ष यज्ञप्रसाद न्यौपाने बताउनुभयो । समयमा सभा हुन नसकेपछि सुदू्रपश्चिम प्रदेशको गाउँ सभा नगर सभा कार्य सञ्चालन ऐन, २०७५ को दफा ३ (६) अनुसार सभाका एक चौथाइ सदस्यले सभा बोलाउनुपर्ने माग गर्दै सभाका ज्येष्ठ सदस्यलाई निवेदन हाल्ने तयारी भइरहेको छ ।
