कञ्चनपुर ३ मा काँग्रेसलाई लेखककै भर

कञ्चनपुर क्षेत्र नम्बर ३ बाट राष्ट्रिय राजनीतिमा स्थापित पूर्व गृहमन्त्री रमेश लेखक यसपटक टिकटबाट बञ्चित भए । जेनजी आन्दोलनको समयमा गृहमन्त्री रहेका लेखकलाई सोही घट्नासंग जोडेर नेपाली काँग्रेसले टिकट नदिएको बताईन्छ । लेखकको अनुपस्थितिले यो पटक फागुन २१ गते हुन लागेको प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा केही पुराना र केही नयाँ अनुहार चर्चामा छन् ।

२०७४ मा लेखकलाई झिनो मतले पराजित गरेका नेकपा एमालेका उम्मेदवार डा. दीपक भट्टले २०७९ मा टिकट पाएनन् । एमालेका तर्फबाट निरुदेवी पाल तिनै लेखकसंग फराकिलो मतान्तरले पराजित भईन् ।

२०५१, ५६ र ७९ मा जितेर ह्याट्रिक गरेका लेखक निवर्तमान सभापति शेर बहादुर देउवाका विश्वास पात्र हुन् । विशेष महाधिवेशनमार्फत गगन थापा काँग्रेसको नेतृत्वमा आएपछि लेखक टिकट पाउनेको सूचीमा अटाएनन् । त्यसको लाभ यसपटक नेकपा एमालेका उम्मेदवारलाई हुने अनुमान गर्नेहरु नभएका होईनन् । यद्दपि जेनजी आन्दोलनपछि परिवर्तन भएको मतदाताको मनोबिज्ञानले निर्वाचनको परिणाम अनपेक्षित हुने आंकलन गरिएको छ ।

लेखक उम्मेदवार भए काँग्रेसका लागि सुदूरपश्चिममै यो सबै भन्दा सुरक्षित सीट हुन्थ्यो । जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको क्षतिका कारण आलोचित भएपनि उनको जित कसैले रोक्नसक्दैनथ्यो । कञ्चनपुरको विकास, खासगरी क्षेत्र नम्बर ३ को विकासमा उनको योगदान उल्लेखनीय छ । उनी ३ नम्बर क्षेत्रका मतदाताका माझमा सबैभन्दा घुलमिल भएका नेता हुन् ।

नेपाली काँग्रेसका पूर्व सभापति हरी बोहरा पहिलो पटक चुनावी मैदानमा छन् । लेखकको टिकट खोसिदा उनले त्यो अवसर पाए । नेपाली काँग्रेसका पुराना नेता भएपनि उनी मतदातामाझ उनी घुलमिल छैनन् ।

२०७९ मा लेखक १२ हजार ७५ मतको फराकिलो अन्तरले बिजयी भएका थिए । लेखकले ३० हजार ५२३ मत पाउँदा एमालेकी उम्मेदवार पालले १८ हजार ४४८ मात्र मत पाएकी थिईन् । त्यस निर्वाचनमा ५४१५७ मत खसेको थियो ।

लेखकले २०५१, २०५६, २०७९ मा जिते । २०७४ सालको आम निर्वाचनमा भट्टले लेखकलाई २५८ मतको झिनो अन्तरले पराजित गरेका थिए । भट्टले २६ हजार ३६४ मत ल्याउँदा लेखकले २६ हजार १०६ मत पाएका थिए ।

क्षेत्र नम्बर ३ काँग्रेसको पकड भएको क्षेत्रका रुपमा चिनिन्छ । लेखकले झै काँग्रेसको सबैमत पाएमा बोहरा जित्नेछन् । तर काँग्रेसका सबैमतादाको मत यस पटक काँग्रेसकै उम्मेदवारले पाउने अवस्था छैन् । किनकी लेखक उम्मेदवार छैनन् । नत प्रचार प्रचारमा देखिएका छन् । स्थानहद फुकुवा भएपछि काठमाण्डौं झरेका लेखकको क्रेज उस्तै देखिन्छ । उनको सक्रियताले बोहराको जित निकाल्नेछ । निस्क्रियताले हार । काँग्रेस एकढिक्कामा भएमा र लेखकले बोहराका लागि चुनावअबधिभरी घरदैलो गरेमा बोहरालाई चुनाव जित्न सहज हुनेछ ।

भट्ट एमालेका बलिया उम्मेदवार हुन् । एक पटक चुनाव जितिसकेका भट्टले मतदाताको मनोविज्ञान बुझेका छन् । बौद्धिक छविका भट्ट विकासका सवालमा सचेत छन् । गेटा मेडिकल कलेज, महेन्द्रनगर विमानस्थल र सुख्खा बन्दरगाहका मुद्दामा उनी निरन्तर बोलिरहेका छन् ।

परम्परागत दलहरु नेपाली काँग्रेस, एमाले र नेकपाका लागि यस पटक रास्वपा चुनौती बनेको छ । रास्वपाले पाउने भोटले पनि चुनावी परिणाम तलमाथि गर्नेछ ।

रास्वपाका उम्मेदवार ज्ञानेन्द्र महता स्थानीय हुन् । उनी महेन्द्रनगर बजारका बासिन्दा हुन् । र, उनको पुख्र्यौली घर बैतडी हो । महेन्द्रनगरका मतदाताबीच चुनावका समयमा भेगीय बिभाजन हुने गरेको छ । त्यसको केही लाभ महतालाई हुनेछ ।

यद्दपि लेखकको अनुपस्थितिले सबैभन्दा फाईदा एमालेका उम्मेदवार भट्टलाई हुने देखिन्छ । भट्ट र लेखक नजिकका नातेदार हुन् । दुबैको पुख्र्यौली घर बैतडी हो । मतदाता र आफन्त पनि एउटै हुन् । त्यसकारण यसअघि बाडिएका भोटहरु यसपटक भट्टले एकलौटी पाए जित्नेछन् ।

तर क्षेत्र नम्बर ३ को निर्वाचनमा दोधारा चाँदनीको मत निर्णायक छ । उज्यालो नेपाल पार्टीका उम्मेदवार भीम कुमाल र नेकपाका उम्मेदवार मान बहादुर सुनार दुबै जना दोधारा चाँदनीका बासिन्दा हुन् । कुमालले सुनारको मत कति काट्छन्, भन्न सकिन्न । कुमालले धेरै मत ल्याएमा त्यसको असर सुनारलाई हुनेछ । हो, दोधारा चाँदनीका जनताको मुडमा क्षेत्र नम्बर ३ को नतिजा आउनेछ । जबजब दोधारा चाँदनीको उम्मेदवार हुन्छन्, त्यहाँका मतादाताले पार्टी नहेरी आफ्नो भूगोलको उम्मेदवारलाई मतदान गर्ने गरेको पाईन्छ । यदि त्यही मुड दोधारा चाँदनीका मतदाताको यसपटक रहीरहे, सुनारको बलियो उपस्थिति हुनेछ ।

सुनार २०५१ सालदेखि चुनाव लड्दै आएका छन् । २०५१ मा स्वतन्त्र लड्दा सुनारले ५७६९ मत पाएका थिए ।

२०७४ मा माओवादी केन्द्रका तर्फबाट क्षेत्रनम्बर ३ (ख) मा चुनाव लडेका मानबहादुर सुनार १३ हजार ७ सय मतसहित निर्वाचित भएका छन् । जुनसुकै पार्टीमा रहेपनि उनका केही पकेटका भोट छन्, जो सधै उनका पक्षमा खस्छन् । त्यसमाथि नेकपाका मतदाताले एकलौटी रुपमा मत हालेमा चुनावको परिणाम उनको पक्षमा नआउला भन्न सकिन्न ।

कञ्चनपुरको क्षेत्र नम्बर ३ अन्तर्गत भीमदत्त नगरपालिका र दोधारा नगरपालिका २९ र बेदकोट नगरपालिकाको एउटा वडा समेत गरी ३० वटा वडा पर्छन् । जहाँ एक लाख ३ हजार ८७ मतदाता छन् । जहाँ एक महिला सहित १७ जना चुनावी मैदानमा छन् ।

अहिलेसम्म चर्चाका आधारमा भट्ट अगाडि देखिन्छन् । दोस्रोमा सुनार छन् । तेस्रोमा बोहरा । र, चौथौमा महता । राप्रपाका पूर्ण बहादुर चन्द पाँचौ नम्बरमा देखिन्छन् । तर पेटिकामा मत नखसेसम्म कसले बाजी मार्छ भन्न सकिने अवस्था छैन् । किनकी चुनाव आउन अझै एक महिनाबढि समय बाँकी छ । यो अबधिमा कसले कति मिहिनेत गर्छ, त्यसैले नतिजा निर्धारण   गर्नेछ ।